Dermatoskopia - badanie znamion dermatoskopem

Autor: Monika Majewska

Dermatoskopia to badanie znamion (m.in. znamion barwnikowych, czyli pieprzyków) pod powiększeniem, przy użyciu specjalnego sprzętu — dermatoskopu. Badanie dermatoskopem jest bezbolesne i trwa zaledwie kilka minut, a może wykryć czerniaka, czyli raka skóry, na wczesnym etapie rozwoju. Sprawdź, kiedy należy wykonać dermatoksopię i jak wygląda to badanie.

Dermatoskopia (inaczej dermoskopia) to badanie znamion barwnikowych (pieprzyków) i niebarwnikowych pod powiększeniem (ok. dziesięciokrotnym), przy użyciu specjalnego sprzętu — dermatoskopu. Badanie dermatoskopem jest bezbolesne i trwa zaledwie kilka minut, a może wykryć czerniaka (raka skóry), na wczesnym etapie etapie, kiedy można go jeszcze w pełni wyleczyć.

Dermatoskopia (badanie znamion dermatoskopem) - wskazania

Badaniu dermatoskopowemu powinien się poddać każdy raz w roku, najlepiej w okresie jesiennym lub zimowym. Osoby znajdujące się w grupie podwyższonego ryzyka rozwoju czerniaka skóry, powinny poddać się badaniu dwa razy w roku oraz każdorazowo w przypadku zmiany budzącej niepokój. Do tej grupy zalicza się osoby, które:

Badaniu dermatoskopem powinien się poddać każdy raz w roku.
  • posiadają fenotyp skóry typu I lub II, które opalają się bardzo słabo lub wcale
  • posiadają piegi lub znamiona o różnym wyglądzie (wielkość, kształt, kolor), zwłaszcza duże, o nieregularnym kształcie lub nierównym kolorze
  • doznały poparzeń słonecznych w dzieciństwie lub miały częsty kontakt z silnym słońcem w dzieciństwie lub młodości
  • mają w rodzinie osoby, które zachorowały na nowotwory skóry

Ważne

Ważne

Zmiany budzące niepokój, czyli kiedy jak najszybciej zgłosić się do lekarza?

Do dermatologa na badanie dermatoskopem powinny jak najszybciej zgłosić się osoby, które zauważyły, że ich znamiona właśnie się pojawiły, szybko rośną, łuszczą się, swędzą, krwawią, mają nieregularne brzegi, niejednolity kolor i szybko się zmieniają. Inne objawy, które powinny zaniepokoić, to sączenie ze znamion, zaczerwienienie wokół znamienia, obrzęk i ból.

Dermatoskopia - jak wygląda badanie?

Pierwszym etapem diagnostyki czerniaków jest zebranie starannego wywiadu. Lekarz pyta pacjenta, czy któreś znamiona budzą jego niepokój i dlaczego (np. zmiana szybko się powiększyła, zmieniła kolor itp.) i czy pacjent znajduje się  w grupie zwiększonego ryzyka zachorowania na czerniaki skóry (np. oparzenia słoneczne, korzystanie z solarium, występowanie czerniaków w rodzinie).

Celem dermoskopii jest odróżnienie zmian złośliwych od łagodnych, określenie, czy oceniana zmiana wymaga wycięcia chirurgicznego, czy nie.

Następnie lekarz ogląda znamiona specjalnym urządzeniem - dermatoskopem -  przypominającym swoim wyglądem latarkę z lupą. Posiada ono kilku lub kilkunastokrotne powiększenie, a wbudowane oświetlenie boczne (oświetlające oglądaną powierzchnię), pozwala uzyskać "trójwymiarowy obraz" skóry (uwidacznia głębsze struktury oglądanej zmiany).

Każdy pacjent powinien być zbadany „od stóp do głów”. Tak dokładna ocena skóry pozwala uniknąć przeoczenia zmian, które mogą być wczesnym czerniakiem lub też rakiem podstawnokomórkowym. Lekarz szczególną uwagę powinien zwrócić na okolice pachowe, pachwinowe, przestrzenie międzypalcowe, dłonie, stopy, paznokcie, okolice intymne oraz skórę owłosioną głowy (tzw. trudno dostępne samobadaniu okolice).

Jak działa dermatoskop? Wyjaśnia dermatolog Łukasz Preibisz

Źródło: x-news.pl/Dzień Dobry TVN

Foto- i wideodermatoskopia

Badanie znamion skóry można przeprowadzić także za pomocą nowoczesnych, cyfrowych dermatoskopów: foto- lub wideodermatoskopu. Fotodermatoskop to połączenie dermatoskopu z aparatem fotograficznym i specjalnego komputera z monitorem. Zdjęcie znamiona jest przesyłane do komputera, dzięki czemu lekarz ma możliwość dokładnego obejrzenia zmiany skórnej w wysokiej rozdzielczości na dużym monitorze. Zdjęcia zapisywane są na twardym dysku, co w przypadku kolejnych wizyt pozwala na dokładne prześledzenie ewolucji zmiany.

Z kolei wideodermatoskop (dermatoskop cyfrowy) to urządzenie składające się z głowicy wyposażonej w kamerę oraz specjalnego komputera z monitorem. Podczas badania lekarz przykłada do ocenianego miejsca głowicę, kamera przekazuje elektroniczny obraz zmiany skórnej do komputera. Następnie oprogramowanie wideodermaskopu analizuje zmianę i wylicza również średnią ocenę prawdopodobieństwa choroby nowotworowej. Jednym słowem - program podpowiada, czy mamy do czynienia z typowym znamieniem barwnikowym, czy już czerniakiem skóry. Dzięki funkcji archiwizacji można ocenić, czy znamię barwnikowe uległo zmianie w okresie między badaniami.

Dermatoskopia - interpretacja wyników badań

Do oceny dermoskopowej zmian barwnikowych na skórze opracowano wiele schematów - ABCD(E), 7-punktową skalę Glasgow, przesiewową trójstopniową skalę (ang. three-point checklist) i analizę wzorca (ang. pattern analysis).¹

Najczęściej stosuje się kryteria ABCD(E), które obejmują:

  • A – asymetrię zmiany, np. znamię barwnikowe „wylewające” się na jedną stronę lub wykazujące niesymetryczne rozłożenie względem każdej z osi
  • B – nierówny, nieregularny brzeg, poszarpany, posiadający zgrubienia wcięcia lub wypukłości
  • C – niejednolity kolor znamienia od jasnobrązowego po czarny i stalowy z nierównomiernym rozkładem barwnika
  • D – średnicę powyżej 6 mm
  • E - ewolucja w czasie, czyli postępujące zmiany zachodzące w znamieniu w trakcie jego obecności na naszej skórze, widoczna dynamika zmian

Do 7-punktowej skali Glasgow należą następujące cechy:

1 – powiększenie zmiany
2 – zmiana kształtu
3 – zmiana koloru
4 – obecność stanu zapalnego
5 – obecność sączenia, krwawienia ze zmiany lub widoczny strup
6 – zaburzenia czucia (np. świąd i przeczulica)
7 – wymiar powyżej 7 mm

Skale te używa się obecnie głównie do celów dydaktycznych, gdyż pozwalają na identyfikację znaczącej części czerniaków zaawansowanych. Jednak żadna z nich nie może służyć jako (przesiewowe) narzędzie diagnostyczne  w  praktyce.³

Istotą skali trójstopniowej jest ocena trzech parametrów zmiany barwnikowej:

1 – asymetria kolorów i struktur
2 – atypowa siatka barwnikowa
3 – obecność stalowoniebieskich struktur

Stwierdzenie 2 z 3 cech zwiększa prawdopodobieństwo rozpoznania zmiany jako złośliwej

Analiza wzorca - która jest najbardziej dokładnym schematem -  pozwala na odróżnienie zmian melanocytowych od niemelanocytowych za pomocą analizy wzorca zmiany w aspekcie ogólnym (globalnym), a następnie zdefiniowanie charakteru zmiany za pomocą cech lokalnych przyrównanych do alfabetu dermoskopii. W diagnostyce globalnej wyróżnia się 10 podstawowych wzorców zmian: wzorzec siateczkowaty, globularny, typu kostki brukowej, homogenny, typu wybuchu gwiazdy, równoległy, wieloskładnikowy, zatokowy, nieswoisty, guzkowy. Natomiast w diagnostyce lokalnej ocenia się elementy strukturalne zmiany barwnikowej, takie jak: siatka, pseudosiatka, kropki i ciałka skupione, smugi gałązkowate, pseudopodia, objaw welonu, przebarwienie, odbarwienie, objaw regresji, struktury naczyniowe, czerwonofioletowe zatoki.¹

Dermatolog Anita Tarajkowska-Olejnik - zgłaszamy się nie tylko ze zmianami typu znamiona

Źródło: x-news.pl/Dzień Dobry TVN

Ważne

Ważne

Czułość dermatoskopii jest oceniana na ok. 95 proc., jednak nie powinna być jedyną metodą diagnostyczną w rozpoznawaniu czerniaka, a badaniem uzupełniającym dla badania klinicznego, gdyż tylko połączenie obu metod istotnie wpływa na wzrost wykrywalności wczesnego „cienkiego” czerniaka. Dermatoskopia może prowadzić do nadmiernej liczby rozpoznań zarówno fałszywie dodatnich, jak i fałszywie ujemnych. Zmiany łagodne dermoskopowo podczas oceny klinicznej mogą zostać zaklasyfikowane do usunięcia chirurgicznego jako „podejrzane” lub też złośliwe i odwrotnie.²

CZY GROZI CI CZERNIAK (RAK SKÓRY)?

CZY GROZI CI CZERNIAK (RAK SKÓRY)?

Bibliografia:

1. Woźniak W., Wawrzynkiewicz M., Wojas-Pelc A., Rola dermoskopii w ocenie akralnych zmian melanocytowych, "Przegląd Dermatologiczny" 2012,nr 99
2. Alekseenko A., Duliban M., Lazar K., Dermoskopia w praktyce, "Medycyna Rodzinna" 2009, nr 3

3. Czerniak skóry. Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych — 2013 r, pod. red. Rutkowski P., Wysocki P

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 17.11.2016

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi, jest pomocna we wczesnym wykryciu wielu chorób. Wyniki...

więcej

124975

Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP

Badanie CRP (tzw. białko ostrej fazy) to badanie wykonywane z krwi. Celem badania CRP jest...

więcej

110259

Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH) Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH)

TSH czyli oznaczenie poziomu tyreotropiny we krwi jest podstawowym badaniem, gdy chcemy sprawdzić,...

więcej

96557

Próby wątrobowe: nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che Próby wątrobowe: nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che

Próby wątrobowe to badanie z krwi, które ma ocenić pracę wątroby. Jeśli próby wątrobowe mieszczą...

więcej

95212

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W opisywanym przypadku warto zgłosić się do proktologa w celu wykluczenia przyczyn w postaci stanu zapalnego lub żylaków odbytu. Jeśli świąd jest idiopatyczny, to postępujemy objawowo - terapię...

Rekomendowane jest jedynie przyjmowanie kwasu foliowego w dawce 400 mcg/dobę. Przyjmowanie innych witamin należy uzależnić od lekarza leczącego.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.