BADANIE ogólne MOCZU - analiza wyników

Konsultant: lek. med. Mieczysław Ołpiński, urolog
4 komentarze
Autor: Magdalena Próchnicka

Zwykła analiza moczu (badanie ogólne moczu) przynosi cenne informacje nie tylko o funkcjonowaniu układu moczowego, ale też o pracy wielu innych ważnych organów. Jak pobrać mocz do badania i jakie są prawidłowe wyniki badania moczu?

Do badania moczu oddajemy porcję porannego moczu (co najmniej po 5 godzinach od ostatniego siusiania). Należy zebrać środkowy strumień w ilości ok. 100–150 ml. Najlepszym naczyniem jest kupiony w aptece jałowy plastikowy pojemnik (kosztuje ok. 1,50 zł) ze szczelną pokrywką. Aby uniknąć zanieczyszczenia moczu i zafałszowania wyników, trzeba przestrzegać pewnych zasad. Kobiety powinny umyć łagodnym środkiem (np. płynem do higieny intymnej) ujście cewki moczowej po rozchyleniu warg sromowych. Nie mogą zbierać moczu podczas miesiączki ani tuż przed nią i tuż po niej. Mężczyźni muszą oczyścić żołądź prącia (po odciągnięciu napletka). 
Zasadnicze znaczenie ma szybkie przekazanie próbki do laboratorium. Jeśli nie jest to możliwe, napełniony pojemnik należy przechować w lodówce. Analiza ogólna moczu jest badaniem popularnym i tanim. Wynik badania moczu uzyskuje się po kilku godzinach. Laborantka umieszcza probówkę z moczem w wirówce, aby rozdzielić elementy płynne od stałych (czyli osadu).

Wyniki badania moczu: elementy chemicznej analizy moczu

Barwa i przejrzystość – prawidłowy jest kolor słomkowy. Po wypiciu dużej ilości płynów mocz staje się prawie bezbarwny; gdy pije się mało, ma barwę mocno żółtą. Może się zabarwić pod wpływem jedzenia (np. na różowo po burakach) lub leków (pomarańczowo po witaminach B). Gdy jest ciemny jak mocna herbata, trzeba podejrzewać żółtaczkę lub kamicę nerek czy pęcherza. Mocz powinien być przejrzysty. Mętny może oznaczać ropne zapalenie dróg moczowych.
Ciężar właściwy – w granicach: 1,016–1,022 kg/l. Wartość zbliżona do ciężaru wody (1,000 kg/l) może być objawem początku niewydolności nerek.
Odczyn – lekko kwaśny, czyli pH 5,5. Odczyn zasadowy świadczy o infekcji układu moczowego lub kamicy nerkowej. Najlepszym sposobem zakwaszania moczu jest zażywanie witaminy C lub picie soku z żurawin. 
Glukoza (cukier) jej obecność sygnalizuje, że cukrzyca jest źle leczona. 
Białko nie powinno go być w moczu. Jego ślad pojawia się najczęściej w czasie choroby z gorączką, po dużym wysiłku fizycznym. Jeśli białkomocz utrzymuje się dłużej, trzeba wyjaśnić przyczynę. Bywa nią kamica nerek lub stan zapalny dróg moczowych. 
Bilirubina jej obecność w moczu sygnalizuje niewydolność wątroby, niedrożność dróg żółciowych (żółtaczkę mechaniczną), żółtaczkę zakaźną. 
Urobilinogen jednorazowo nie powinien być wydalany w ilości większej niż 0,1 mg (w ciągu doby – do 4 mg). Zwiększone jednorazowe wydalanie może sygnalizować uszkodzenie miąższu wątroby (marskość) lub żółtaczkę. 
Ciała ketonowe – nawet mała ich ilość świadczy o źle leczonej lub nie leczonej cukrzycy, niewydolności nerek, niedożywieniu. Występują też po dużym wysiłku fizycznym.

Wyniki badania moczu: składniki osadu badane pod mikroskopem

Nabłonki – poniżej 5. Większa liczba może oznaczać stan zapalny dróg moczowych. 
Krwinki białe (leukocyty) – nie więcej niż 1–5 w polu widzenia. Jeśli jest ich więcej niż 10, mogą świadczyć o bakteryjnym zapaleniu układu moczowego. Trzeba wykonać posiew. 
Krwinki czerwone (erytrocyty) – nie więcej niż 1–3 w polu widzenia. Zwiększona liczba wskazuje na schorzenia: wady lub nowotwór układu moczowego, uszkodzenie miąższu nerek lub dróg odprowadzających mocz, kamicę nerkową, marskość wątroby, zaburzenia krzepnięcia krwi, gruźlicę. 
Wałeczki (szkliste, grubo- lub drobnoziarniste, woskowe) ich obecność może wskazywać na poważne uszkodzenie miąższu nerek. Potrzebna dalsza diagnostyka. 
Składniki mineralne, czyli kryształy (kwasu moczowego, moczanów lub szczawianów wapnia) – poziom powyżej 10 mówi o zagrożeniu kamicą nerek lub pęcherza.

Ważne

Ważne

W ciągu kilku minut można zbadać mocz u lekarza za pomocą testów paskowych. Paski pokryte odpowiednimi substancjami zanurza się w próbce moczu. Zmiany zabarwienia paska wskazują na nieprawidłowy odczyn moczu, poziom białka, acetonu (ciał ketonowych), glukozy, bilirubiny, obecność krwi. Wykryte nieprawidłowości (podobnie jak w badaniu ogólnym) należy badać dalej innymi metodami. Testy paskowe są u nas mało popularne.

Posiew moczu

Jeśli wynik badania ogólnego moczu odbiega od normy i np. wskazuje na zakażenie, a w dodatku występują charakterystyczne dolegliwości, zwykle wykonuje się posiew moczu. Jego celem jest zidentyfikowanie bakterii, które wywołały infekcję, i sporządzenie antybiogramu, by dobrać właściwy antybiotyk. Całe badanie trwa kilka dni. Mocz nalany na płytkę z pożywką pozostaje w cieplarce do czasu, aż bakterie się rozmnożą i utworzą kolonie. Najczęściej spotyka się bakterie: Escherichia Coli, Proteus, Klebsiella, Enterokok. Wynik badania zawiera nazwę bakterii oraz informacje o jej stężeniu w mililitrze moczu i wrażliwości na konkretne antybiotyki. Jeżeli w badaniu ogólnym odnotowano znaczną liczbę leukocytów i u chorego są objawy infekcji, a wynik posiewu jest ujemny, może to sugerować zakażenie prątkami gruźlicy lub grzybami. Trzeba wówczas wykonać posiewy na specjalnych podłożach. Na wyniki czeka się do kilku tygodni. 
Naczynie, do którego oddaje się mocz, musi być starannie wyjałowione, dlatego bierze się je z laboratorium, w którym będzie wykonywany posiew.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Dobowa zbiórka moczu

Dobowe zbieranie moczu jest dość żmudne. Średnio wydalamy w ciągu doby 0,6–2 l, trzeba więc przygotować odpowiedniej wielkości naczynie (najlepiej z podziałką) i postępować zgodnie z zasadami:

  • Naczynie powinno być szklane i czyste, ale nie musi być wyjałowione.
  • Rozpoczynamy rano: po wstaniu z łóżka pęcherz opróżniamy do ubikacji, ale kolejną porcję oddajemy do naczynia. Mocz zbieramy przez cały dzień i noc, łącznie z pierwszą porcją poranną następnego dnia.
  • W dniu zbiórki jemy i pijemy to samo i tyle samo co zwykle.
  • Ilość oddanego moczu w ciągu doby musimy dokładnie zmierzyć, nie “na oko”, i zanotować.
  • Do badania dostarczamy niewielką ilość moczu (ok. 200 ml). Na plastrze, który nakleimy na pojemnik, piszemy: imię, nazwisko, datę i objętość moczu zebranego w ciągu doby (np.1252 ml).

Dobowa zbiórka moczu

Dzięki badaniu dobowej zbiórki moczu można stwierdzić, ile danej substancji wydalamy w ciągu 24 godzin. Zdarza się, że w jednej porcji moczu jest jej więcej, w innej mniej. Jeżeli więc np. w próbce oddanej do badania ogólnego znajduje się białko, lekarz zleca dobową zbiórkę i sprawdza, ile białka wydalamy w ciągu doby. Ten wynik jest ważny, może bowiem wskazywać np. na uszkodzenie kłębuszków nerkowych. Podobnie sprawdza się ilość cukru, wałeczków. Najczęściej jednak trzeba skontrolować, ile “ucieka” z moczem wapnia, sodu, potasu, fosforu. Jest to pomocne przy leczeniu kamicy nerkowej, a także osteoporozy.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 20.04.2015

Komentarze (1 - 4 z 4)
Beata, 29.01.2014 01.18
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ma Pani 38 lat i zażywa leki na nadciśnienie? Każdy lek będzie Pani produkował kolejna chorobę, Nadciśnienie powstaje wtedy, gdy zwężają się żyły bo cholesterol, który zostaje produkowany przez organizm jako swoisty uszczelniacz żył odłożył się nie równomiernie . Najnowsze badania wykazały, że aby pozbyć się cholesterolu należy zadbać o żyły dietą, i supelementacja witaminą C lewoskrętną, której nie znajdzie Pani w aptece. Nadciśnienie reguluje się w ciągu 2 - 3 miesięcy i nie powraca, jak zdrowo się odżywiamy i dostarczamy witaminę c lewoskrętną. Proszę pamiętać ze z każda chemiczna tabletką wprowadza Pani toksyny - trucizny i otwiera Pani szeroko drzwi kolejnym chorobom. Proszę się zastanowić nad zmianą odżywiania i nad suplementacją Witaminą C lewoskrętną, przed Pania jeszcze sporo do przeżycia chce Pani kolekcjonować choroby czy cieszyć się życiem?
 
madzia, 22.08.2013 18.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
odebralam dzis wyniki badan barwa -żólta przejrzystosc-metny glukoza-ujemny- bilirubina - ujemny- ciala ketonowe - ujemny ciężar właściwy - 1,020g/ml ph - 5,0 białko - ujemny urobilinogen - w normie leukocyty -500/ql krew-10/ql azotyny- ujemny nabłonki płaskie - dość liczne w p.w. nabłonki okrągle 2-3 w polu widzenia leukocyty -zalegaja w polu widzenia bakterie- zalegaja w polu widzenia czy te badanie jest prawidlowe jesli nie to co jest zle?
 
wanda, 27.03.2012 12.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
najlepiej P.Małgosiu iść do lekarza
 
Małgorzata , 03.03.2010 18.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
2 miesiące temu zmarzłam i miałam suchy duszący kaszel-byłam u lekarz-zwolnienie i antybiotyk-górne drogi oddechowe.Od 1,5 miesiąca-ból w klatce piersiowej z prawej strony-tępy-a teraz okropne klucie i jak by nerki-ból w okolicy -pod lopatką-prawą-wątroba.Rtg-ok.mocz-też-a ból co raz gorszy.Mam 38 lat i nadciśnienie-od 2 miesięcy regularnie leki zażywam.MOŻE to powikłania przy nadciśnieniu.Pozdrawiam
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Antygen nowotworowy CA-125: marker nowotworowy Antygen nowotworowy CA-125: marker nowotworowy

Antygen nowotworowy CA-125 jest wykorzystywany w diagnostyce nowotworów - przede wszystkim jako...

więcej

34823

Cytologia - jak odczytać wyniki cytologii w systemie Bethesda? Cytologia - jak odczytać wyniki cytologii w systemie Bethesda?

Odebrałaś wynik badania cytologicznego i zamiast dobrze znanych ci grup masz niezrozumiały opis? To...

więcej

31514

MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi, jest pomocna we wczesnym wykryciu wielu chorób. Wyniki...

więcej

68482

Morfologia krwi kobiet w ciąży może odbiegać od normy Morfologia krwi kobiet w ciąży może odbiegać od normy

Jesteś w ciąży, odebrałaś wynik badania krwi i martwisz się, że odbiegają nieco od norm podanych na...

więcej

31453

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Samo leczenie czy wizyta u psychiatry nie powoduje jeszcze, że student nie może kontynuować nauki na uczelni wyższej. Natomiast ocena negatywna stanu zdrowia wykonana przez lekarza medycyny pracy...

Jeśli jest skuteczny, nie ma przeciwwskazań, aby go pani przyjmowała. Jeśli nadal źle się pani czuje, radzę rozważyć terapię hormonalną.

Przebarwienie pozapalne jest niekorzystnym objawem ubocznym po zabiegu. Powinna pani zgłosić się do dermatologa w celu oceny skóry i ustalenia właściwego postępowania.

Grupy wsparcia
data

Maj 29, 2015

Jak chcecie robić soki to musicie troszkę bardziej się postarać. Ponieważ piszecie takie bzdury, że tego czytać się nie da. Po pierwsze najważniejsza jest wyciskarka która ma jak najmniej obrotów. Z tego co wiem to hurom ma dwie generacje, 1 posiada obroty w granicach 80 obr/min. Za to...

data

Maj 29, 2015

Widzę, że Green Barley Slim coraz popularniejszy :) I super bo to na prawdę fajny wspomagacz odchudzania. Stosuję razem z dietą i ćwiczeniami już od miesiąca i póki co 4 kg mniej :)

data

Maj 26, 2015

Polecam pożywny środek dietetyczny Fit+ Feelgood, który wspomaga utratę nadmiernych kilogramów. Składa się z 3-składnikowego białka, które buduje suchą masę ciała. Uzupełnione jest ono o włókna prebiotyczne, L-karnitynę i kwasy omega-3, które poprawiają trawienie i redukcję tkanki...

data

Maj 28, 2015

Nie wierzę , że ludzie wierzą w takie głupoty. Cudowny suplement diety , który każdy może wyprodukować.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.