Ultrasonografia - na czym polega, co można badać przy pomocy USG, jak się do niego przygotować

Autor: Anna Jarosz

Dzięki USG lekarz błyskawicznie i bezboleśnie poznaje tajemnice naszego organizmu. Badanie można wielokrotnie powtarzać, nawet w niewielkich odstępach czasu. Dowiedz się, na czym polega to badanie i gdzie je zrobić, aby mieć pewność, że wynik jest wiarygodny.

Ultrasonografia to jedna z nowoczesnych technik w medycynie, podstawowa metoda diagnostyczna. Na podstawie uzyskanych wyników podejmuje się decyzje o leczeniu, profilaktyce lub też odstępuje się od dotychczas stosowanej terapii.
USG pokazuje kształt i wielkość poszczególnych narządów. W ten sposób sprawdza się kondycję wątroby, trzustki, nerek, jajników, jąder, piersi, moszny. Można wykryć w nich nieprawidłowości, na przykład zgrubienia czy guzy. Ginekologiczne badanie przezpochwowe pozwala ocenić szyjkę i dno macicy, stan jajników oraz wykryć mięśniaki, torbiele i choroby nowotworowe narządu rodnego. U kobiety ciężarnej zagląda się do wnętrza macicy przez powłoki brzuszne, by stwierdzić, czy płód rozwija się prawidłowo. Pod kontrolą aparatu USG wykonuje się także biopsje - pobranie tkanek do badania histopatologicznego, dzięki czemu można postawić jeszcze precyzyjniejszą diagnozę.

Nie przegap

Na czym polega USG?

Do obrazowania wnętrza ludzkiego ciała wykorzystywane są fale akustyczne o wysokiej częstotliwości, niesłyszalne dla ludzkiego ucha, w zakresie od 1 do 10 MHz. Bezboleśnie wnikają do naszego ciała i rozchodzą się, nie uszkadzając komórek. Są bezpieczne, w przeciwieństwie do promieni rentgenowskich. Na dodatek nie trzeba wprowadzać do organizmu żadnych płynów, aby powstał kontrast. Każdy narząd odbija ultradźwięki inaczej, dzięki czemu można rozpoznać jego strukturę. Można powiedzieć, że ultrasonograf układa odbite fale w obrazy, rejestruje kształty i dzięki temu widać odchylenia od normy. Działa podobnie jak system nadawczy nietoperza, “widzącego” otoczenie i przeszkody, które odbijają wysyłane przez niego ultradźwięki.
Ważną częścią aparatu jest głowica, w której znajduje się przetwornik ultradźwięków. Obraz narządu lub wybranej tkanki powstaje na monitorze dzięki temu, że impuls akustyczny zostaje zamieniony na elektryczny.
Przed badaniem trzeba odsłonić odpowiedni fragment ciała, który lekarz przez przyłożeniem głowicy smaruje żelem ułatwiającym przewodzenie. Przesuwając głowicę, uzyskuje obraz całego badanego narządu. Ale niektóre miejsca strzegą swoich tajemnic. Tkanka kostna oraz powietrze w przewodzie pokarmowym i płucach nie przepuszczają ultradźwięków. Dlatego niemożliwa jest ocena kości czy narządów leżących wewnątrz czaszki. U niemowlęcia USG głowy robi się przez ciemiączko, a do badania mózgu i kośćca osób dorosłych stosuje się inne techniki, np. rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową.

Jak się przygotować do USG?

Jeśli mamy skierowanie na USG jamy brzusznej, na kilka dni przed wyznaczonym terminem nie należy jeść potraw ciężkostrawnych i prowokujących nadmierne wytwarzanie gazów. Mogą one bowiem zamazywać obraz. W dniu badania lepiej być na czczo. Jeżeli idziemy po południu, zjedzmy lekkostrawne śniadanie.
Bezpośrednio przed badaniem nie palimy, gdyż dym zniekształca obraz. Na godzinę lub półtorej przed wejściem do gabinetu dobrze jest wypić przynajmniej litr niegazowanej wody mineralnej lub niesłodzonej herbaty, by podczas badania pęcherz był wypełniony (musimy odczuwać parcie). Gdy jest to konieczne, lekarz zaleci, byśmy poprzedniego dnia wieczorem zażyli środek przeczyszczający. Mężczyźni, którym zlecono przezodbytnicze badanie gruczołu krokowego, powinni przedtem wykonać lewatywę.
Natomiast badanie ultrasonograficzne pozostałych tkanek miękkich (w stawach, mięśni, piersi, płuc, oczodołu, śródpiersia, ośrodkowego układu nerwowego i narządów szyi) zazwyczaj nie wymaga specjalnego przygotowania.

Ważne

Ważne

W Polsce badania USG wykonuje blisko 8 tys. lekarzy. Chciałoby się, aby każdy specjalistyczny gabinet dysponował dobrą aparaturą, a lekarz posiadał kwalifikacje pozwalające stawiać prawidłowe diagnozy. Niestety, w wielu przypadkach jakość badań pozostawia wiele do życzenia. 30 proc. z nich nie ma żadnej wartości diagnostycznej. 20 proc. używanych aparatów powinno się natychmiast przeznaczyć na złom.

Gdzie zrobić USG? Certyfikaty i gwarancje

– Gdy idziemy po raz pierwszy do nieznanej nam pracowni USG, nie bójmy się pytać o to, jakie doświadczenie ma lekarz (jak długo zajmuje się USG) i sprawdzić jego certyfikat  – radzi prof. Wiesław Jakubowski, wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego.  – Pacjent ma prawo wiedzieć, czy jest w dobrych rękach. Najczęściej przecież płaci za badanie, bo wciąż trudno się dostać na bezpłatne USG. Ale jest jeszcze ważniejszy powód. Zbyt wiele razy byłem świadkiem dramatów, jakie przeżywali ludzie, którym z braku wiedzy lub z powodu przestarzałego sprzętu postawiono złą diagnozę. Najwięcej tragicznych pomyłek zdarza się w położnictwie. Tu błędne rozpoznanie może nawet prowadzić do śmierci dziecka lub jego mamy. Dzieje się tak dlatego, że status osób wykonujących badania USG nie jest w Polsce określony prawem. Na świecie problem ten regulują ministerstwa zdrowia lub korporacje lekarskie. U nas każdy, kto kupi aparat i ma dyplom lekarski, może założyć gabinet USG i robić badania. Skutki bywają tragiczne. 
Dlatego tak ważny jest certyfikat PTU, uzyskiwany po serii wykładów i zajęć praktycznych. Aby go utrzymać, bo certyfikat nie jest przyznawany dożywotnio, trzeba w ciągu pięciu lat zgromadzić 60 punktów. Oznacza to udział w specjalistycznych kursach przynajmniej dwa razy w roku. Tak więc, gdy zobaczymy na ścianie taki dokument (powinien być wywieszony w widocznym miejscu gabinetu), sprawdźmy również, kiedy został wydany. Lekarz, który nie ma ważnego certyfikatu, jest niewiarygodny. Lepiej się u niego nie badać.
Ta sama zasada dotyczy aparatury. Gdy idziemy do solarium, dość często sprawdzamy licznik lamp, bo zużyte nie opalają. Tymczasem przed badaniem USG nie interesujemy się, czy sprzęt jest sprawny i jak długo pracuje. A należy o to pytać. Każdy aparat dostaje pięcioletnią gwarancję. Po tym czasie musi, wraz z wszystkimi głowicami, przejść szczegółową kontrolę techniczną w Zakładzie Ultradźwięków Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN. 
Nasze wątpliwości powinny wzbudzać także zbyt niskie (poniżej 40 zł) i zbyt wysokie (ponad 80 zł) ceny za popularne badania diagnostyczne (np. jamy brzusznej, tarczycy, sutków).

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Purestock

Aktualizacja: 27.01.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Cytologia - jak odczytać wyniki cytologii w systemie Bethesda? Cytologia - jak odczytać wyniki cytologii w systemie Bethesda?

Odebrałaś wynik badania cytologicznego i zamiast dobrze znanych ci grup masz niezrozumiały opis? To...

więcej

14946

Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH) Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH)

TSH czyli oznaczenie poziomu tyreotropiny we krwi jest podstawowym badaniem, gdy chcemy sprawdzić,...

więcej

13724

Kolonoskopia. Przebieg badania i przygotowanie do kolonoskopii Kolonoskopia. Przebieg badania i przygotowanie do kolonoskopii

Kolonoskopia to badanie, które umożliwia obejrzenie wnętrza całego jelita grubego przy użyciu...

więcej

11685

Poziom cukru we krwi Poziom cukru we krwi

Poziom cukru we krwi każdy z nas powinien profilaktycznie zbadać sobie raz w roku. Jest to badanie...

więcej

12007

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

Grupy wsparcia
data

Wrzesień 01, 2014

A orientujecie się może czy mogę pić ten slim coffee jak mam cukrzycę? Nie zaszkodzi mi to? Dla cukrzyków jest slim coffee diabetyk . Mój mąż ma cukrzycę i pije właśnie tą kawę. Nie zapominaj jednak o ćwiczeniach i odpowiedniej diecie dla tej choroby.

data

Sierpień 31, 2014

no muszę przyznać że Aqua Slim działa, warto było w niego zainwestować:)

data

Sierpień 31, 2014

Taka szybka utrata wagi nie jest oznaką zdrowia (przy założeniu, że dieta była rozsądna). Lepiej przebadać się w kierunku wykluczenia choroby nowotworowej, która zazwyczaj powoduje nagłą i niekontrolowaną utratę wagi. Życzę negatywnych wyników badań.

data

Sierpień 31, 2014

Tabletki same w sobie nie odchudzają (były kiedyś takie, kt. odchudzały na receptę ale je wycofano, bo siały spustoszenie w organiźmie) Tabletki (niektóre) wspomagają proces odchudzanie np. poprzez zawartość chromu, kt. ogranicza nasze łaknienie na słodycze. Ważne,żęb zaczynając...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.