Dziecięce LĘKI: przyczyny, zapobieganie, leczenie

5 komentarze
Autor: Anna Krasuska

Dziecko ma kłopoty ze snem, jest niegrzeczne? Może się boi! Jego lęk nigdy nie pojawia się bez przyczyny. Dziecko daje nam sygnały, prezentując zachowania u podłoża których leży lęk. Nie należy ich lekceważyć.

Lęk u dziecka nie pojawia się bez powodu. Żeby go zwalczyć, trzeba ustalić, co leży u jego podłoża.

Skąd się biorą dziecięce lęki?

Fakt, że dzieci się boją, wydaje nam się oczywisty. Boją się wilka, czarownicy, dziada, który zabierze nie wiadomo dokąd, straszydeł kryjących się w kącie pokoju. Klasyczna XIX-wieczna literatura dziecięca oparta była na lęku. Miała pouczać i straszyć, bo lęk jest dla dorosłych znakomitym narzędziem do manipulowania dzieckiem. Mniej lub bardziej świadomie robimy to nadal, np. straszymy je oddaniem w ręce obcych.

Dziecięce lęki: brak poczucia bezpieczeństwa

Przy niemowlęciu wykonuje się codziennie mnóstwo czynności, które tworzą w jego umyśle model troskliwego rodzica. Dziecko czuje się bezpieczne w ramionach mamy i taty. Jeśli zachowanie rodziców będzie potwierdzało oczekiwania maluszka, to lęk się nie pojawi. Jeżeli w tej samej sytuacji rodzic reaguje różnie, raz podchodzi, innym razem nie, do malucha dociera informacja, że nie może liczyć na pomoc. Tworzy się napięcie związane z brakiem poczucia bezpieczeństwa, które wywołuje lęk.

Oczywiście należy odróżnić płacz, który jest szantażem, ale także na taki płacz trzeba zareagować. Zainteresować się, co nie znaczy spełnić żądanie! Nie można udawać, że się dziecka nie słyszy. Dziecko musi dostać informację, że jest dla matki ważne, że ona zawsze przyjdzie i sprawdzi, czy nie dzieje mu się krzywda.

Nie przegap

Ważne

Ważne

Lęk nigdy nie pojawia się bez powodu. I nie da się z nim walczyć, dopóki nie dowiemy się, skąd się wziął. Zachowania kilkulatków dążą często do redukcji lęku, który pojawił się w bardzo wczesnym okresie rozwoju.

U podłoża lęku przed ciemnością często znajduje się jakieś traumatyczne przeżycie z wczesnego dzieciństwa. Poza tym dziecko ma bujną wyobraźnię. Jak posłucha strasznych opowieści, obejrzy horror w telewizji, to nic dziwnego, że później się boi. Lepiej więc unikać takich sytuacji. A gdy lęk już się pojawi, w ciemnym przedpokoju czy przy łóżku dziecka zawsze zostawiajmy zapalone słabe światło, nawet na całą noc.

Dziecięce lęki: strach przed utratą rodzica

Mamy, nawet te najlepsze, czasem znikają bez słowa. Wymykają się z domu ukradkiem, by nie martwić dziecka. Ale czy słusznie? Co dzieje się z dzieckiem, gdy mama znika? W ten sposób wywołujemy lęk przed utratą rodzica. Lepiej, żeby dziecko przeżyło rozstanie, niż ma być oszukiwane.

Trzeba jasno powiedzieć: "Teraz wychodzę, zostawiam cię, ale wrócę". A jeżeli podajemy godzinę swojego powrotu, to należy dotrzymać słowa. Nie wolno dziecka zwodzić. Czy wiesz, czego tak naprawdę najbardziej boi się twoje dziecko? Odrzucenia, utraty twojej miłości, twojego gniewu, braku akceptacji. Nie ma dla niego większej kary niż to, że nie pocałujesz go na dobranoc. Lęk przed brakiem akceptacji może się też zrodzić, gdy zachowania rodzica są różne w podobnych sytuacjach. Kilkulatek raz chwalony za rysunek, innym razem krytykowany, traci poczucie pewności siebie, czuje się nie tylko mało zdolny, ale i niekochany.

Ważne

Ważne

Niepokojące sygnały

  • Zaburzenia snu - kłopoty z zasypianiem, bezsenność.
  • Nocne koszmary - dziecko przeżywa we śnie to, co mu się na jawie nie udało, czego się obawia.
  • Moczenie nocne - może mieć podłoże somatyczne albo psychiczne. Bywa związane z lękiem.
  • Odmowa jedzenia - nie ma "niejadków" bez powodu.
  • Zmiana zachowania - dziecko jest niegrzeczne, rozdrażnione, bywa aroganckie.

Dziecięce lęki: obawa przed nieznanym

Dlaczego jedno dziecko z radością idzie do szkoły, jest ciekawe świata, podczas gdy inne, uczepione maminej spódnicy, najchętniej nie wychodziłoby z domu? W dziecku, które zawsze otrzymuje potrzebną pomoc, kształtuje się nie tylko poczucie bezpieczeństwa, ale też pewność siebie. Gdy później idzie do przedszkola, cieszy się. Jeśli jednak rodzic nie reaguje w sposób oczekiwany, dziecko będzie niepewne siebie, wycofujące się.

Znaczenie ma także to, na ile zdyscyplinowana i samodzielna jest nasza pociecha. Jeżeli w domu mama wykonuje za nią najprostsze czynności - nie poradzi sobie ani w przedszkolu ani w szkole. Świat zewnętrzny będzie odbierać jako nieprzyjazny i zagrażający.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Metody leczenia dziecięcych lęków

Jeśli zauważysz wyżej opisane zachowania, idź z dzieckiem do psychologa dziecięcego. On pomoże znaleźć przyczynę lęku i opracuje metody postępowania. W domu ustalcie  stałe reguły oczekiwań i ocen. To ważne, żeby wszyscy, którzy biorą udział w wychowaniu, wymagali od dziecka tego samego.

Wypracujcie rytuały, których przestrzeganie wzmocni w nim poczucie bezpieczeństwa (np. wspólne siadanie do stołu, sprzątanie po sobie itd.). Trzeba okazywać dziecku akceptację, życzliwość i dawać mu wsparcie zawsze, kiedy tego potrzebuje.

Zachowania, u podłoża których leży dziecięcy lęk

Dziecko daje nam sygnały. Prezentuje zachowania, u podłoża których leży lęk i które zmierzają do jego zniwelowania. Zazwyczaj rodzice je lekceważą. Tymczasem dziecko zaczyna utrwalać te zachowania, które odnoszą skutek. Bo jeśli boli go brzuszek, to mama siedzi przy jego łóżku, troszczy się o nie. Jeżeli nie chce jeść, cała rodzina biega za nim z talerzykiem, a mama rozpromienia się, kiedy w końcu łaskawie skończy obiad.

Odmowa jedzenia, częste przeziębienia czy kolki - to mogą być nieuświadamiane próby zwrócenia twojej uwagi. Tak dziecko sygnalizuje: "jest mi źle". Nawet twój gniew może być nagrodą, bo malec widzi, że się nim interesujesz. Dlatego dzieci zalęknione często są niegrzeczne. Nie lekceważ tych sygnałów, nawet jeśli wydają ci się mało ważne!

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 06.10.2015

Komentarze (1 - 5 z 5)
Serafin, 23.05.2015 20.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Pomocy boje się ciemności i mam 11 lat nie wiem co mam robić strasznie się boję nie wiem co mogę spotkać w ciemności dziewczynkę z czarnymi włosami zakrywającymi jej twarz która jest opętana przez demona i tym podobne naprawdę się boje albo jak naprzykład siedze sobie przy komputerz a okne jest koło komputera a za oknem jest ciemno hmm?boje się i myślę że za oknem jest jakaś zjawa ktura się na mnie patrzy!! :(
 
Sandi, 15.02.2014 21.41
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
też jestem 11 latką i mam lęk przed koncem swiata i łancuszkami np jesli to przeczytałes to o 24 przyjdzie laleczka chuckie i cie zabije ja sie tego boje bo ja mam lek przed smiercią nie wiem co bedzie jutro czy pojutrze zawsze moze sie cos zdarzyc moi rodzice nawet o moich lekach nie wiedzą czasami nawet spie z przytulanką bo mam koszmary mowie wam takie cos nie jest fajne
 
Wiktoria12, 18.08.2008 12.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A na czym to konkretnie polega? Bo może bym Ci coś poradziła.
 
----------------, 29.11.2007 12.02
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam 11 lat . moja mama często lubi ze mną szaleć. lecz te szaleństwa są denerwujące . ciągle próbuje jej wytłumaczyć że te żarty mnie denerwują. ale ona nie przestaje. co moge zrobić?
 
WIKTORIA, 01.11.2007 17.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
MAM 11 LAT . DLA MNIE TEN ARTYKUŁ JEST PO PROSTU ŚWIETNY !!!!! SZKODA TYLKO , ŻE RODZICE NIE ZAWSZE STOSUJĄ SIĘ DO TYCH RAD , A SZKODA !! MOIM ZDANIEM , LĘK DZIECKA NIE JEST NA ZŁOŚĆ DOROSŁYM . DZIECKO POTRZEBUJE WTEDY DUŻO WSPARCIA , POMOCY , A NIE DOKUCZANIA CZY , PLOTKOWANIA O TYM ZE ZNAJOMYMI !! DOROŚLI , NIE MA KOGOŚ , KTO SIĘ NICZEGO NIE BOI , A CO DOPIERO DZIECKO . KTO SIĘ ZE MNĄ ZGADZA
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
DYSLEKSJA - problemy z czytaniem i pisaniem DYSLEKSJA - problemy z czytaniem i pisaniem

Dysleksja sprawia, że w szkole są zwykle oskarżani o lenistwo, karani gorszymi ocenami, stale...

więcej

1793

DYSGRAFIA (agrafia) - problemy z pisaniem. Przyczyny, objawy i leczenie dysgrafii DYSGRAFIA (agrafia) - problemy z pisaniem. Przyczyny, objawy i leczenie dysgrafii

Dysgrafia, czyli trudności z pisaniem, to - obok dysleksji i dysortografii - częsta przyczyna...

więcej

3274

PAKOWANIE z głową, czyli co włożyć swojemu dziecku do plecaka na wyjazd PAKOWANIE z głową, czyli co włożyć swojemu dziecku do plecaka na wyjazd

Wielkie przygotowania do wyjazdu na obóz lub kolonie zacznij na tydzień, dwa wcześniej. Przejrzyj z...

więcej

1631

Rozszyfruj RYSUNKI DZIECKA Rozszyfruj RYSUNKI DZIECKA

Dziecięce obrazki są prawdziwą kopalnią informacji – zdradzają uczucia, pragnienia, lęki, a nawet...

więcej

7530

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Moje pierwsze wrażenie po przeczytaniu pani opisuje jest takie: należy sprawdzić obecność zrostów, zwłóknień w obrębie przyczepu mięśnia trójgłowego ramienia oraz całej taśmy mięśniowej - powstają...

Nie da się udzielić "podstawowych wskazówek". Masz nierozwiązany problem - być może z dzieciństwa, być może nie. Porozmawiaj z mężem i wyasygnujcie jakąś kwotę - czy chociaż sprawdziłaś, ile...

Odrabianie lekcji z dzieckiem w wieku wczesnoszkolnym to codzienne zadanie rodziców, dla wielu w tygodniu to jedyna bądź prawie jedyna forma wspólnej aktywności z dzieckiem. Jakość tego działania ...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.