więcej
- Stomatolog (2893 odpowiedzi)
- Okulista (1426 odpowiedzi)
- Logopeda - pedagog (174 odpowiedzi)
- Fizjolog żywienia (1716 odpowiedzi)
- Stylistka paznokci (160 odpowiedzi)
- Leczenie łysienia (12 odpowiedzi)
- Psycholog (2622 odpowiedzi)
- Ginekolog (3737 odpowiedzi)
- Dietetyk (2255 odpowiedzi)
- Chirurg plastyczny (338 odpowiedzi)
- Kardiolog (67 odpowiedzi)
- Anestezjolog (26 odpowiedzi)
- Pedagog (455 odpowiedzi)
- Ginekolog - położnik (21913 odpowiedzi)
Najpopularniejsze wyszukiwania: brak
0
poradnikzdrowie.pl
›Psychologia
›FOBIA - ludzka rzecz - arachnofobia, fobia, fobie, klaustrofobia, lęk wysokości
FOBIA - ludzka rzecz
Stany lękowe to, obok depresji, jedne z najbardziej rozpowszechnionych problemów psychologicznych. Fobie dręczą ludzi od zarania cywilizacji. Dowiedziono również, że w ciągu ostatnich lat ilość fobii, a także ludzi, którzy cierpią na różne lęki znacznie wzrosła. Na szczęście dzisiaj stworzono skuteczne metody radzenia sobie z nimi.
Katarzyna: „Gdy widzę jakiegoś pająka, to od razu serce bije mi jak szalone. Próbuję go ominąć, a jeśli się nie da, to biorę szczotkę na długim kiju, żeby go zabić. Musi być koniecznie na długim kiju, bo nie mogę stać blisko ani spuścić go z oczu. Jak go zabiję, zgarniam na szufelkę i wyrzucam. Niestety, przed moim domem jest żywopłot z iglaków, w których uwielbiają siedzieć pająki. Już wiele razy prosiłam męża, żeby go wyciął, ale on mówi, że przesadzam i nie ma się czego bać. Pierwszy raz przestraszyłam się, gdy pająk spadł mojej mamie na plecy, a potem chodził po niej, aż wszedł jej na szyję. Ona tak zaczęła wrzeszczeć, że nawet gdy go już zadeptała, to jeszcze długo otrzepywała się rękami i piszczała. Nie wiem, czy to z obrzydzenia, czy ze strachu. Od tamtej pory panicznie boję się pająków”.
Jeśli masz, jak Katarzyna, arachnofobię lub jakiś rodzaj fobii, nie jesteś sam – niemal co dziesiąta osoba jej doświadcza. Zaraz po depresji jest to jedna z częściej pojawiających się dolegliwości psychicznych. Nęka ona częściej kobiety, choć i wśród mężczyzn pojawia się nierzadko, zaraz po zaburzeniach związanych z nadużywaniem alkoholu oraz depresji. Badania pokazują w dodatku, że w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat ilość lęków znacznie wzrosła, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Z dekady na dekadę coraz częściej ludzie mają fobie.
Fobii można się nauczyć
Gdy patrzymy na człowieka, który boi się wejść do windy (klaustrofobia) albo wyjść na balkon (lęk wysokości – akrofobia) czy panikuje, widząc kota (ajlurofobia), myślimy, że musi być z nim coś nie w porządku. Przecież nie ma racjonalnych powodów, by się bać. Tymczasem wykonano mnóstwo eksperymentów, które wykazały, że fobii można się nauczyć! Wyobraźmy sobie np., że widzimy wielkiego, silnego niedźwiedzia, który na widok pająka kuli się, próbuje uciec i wykazuje wszelkie możliwe objawy lęku. Czy nie doszlibyśmy do wniosku, że niedźwiedź zwariował? Wystarczy jednak, że sprawimy, aby zwierzę skojarzyło pająka z jakimś niebezpieczeństwem, a pojawić się może arachnofobia. Np. gdybyśmy nałożyli niedźwiedziowi elektryczną obrożę i przed każdym bolesnym porażeniem prądem pokazywali mu pająka, to zwierzę nauczyłoby się, że pająk jest zwiastunem bolesnego wstrząsu, i zaczęłoby się go bać – u dużego, silnego niedźwiedzia pojawiłaby się arachnofobia! Warto zauważyć, że z punktu widzenia niedźwiedzia strach przed pająkiem jest rozsądny. Naprawdę oznacza on nadejście niebezpieczeństwa. Jeśli jednak ktoś nie wie, jakie doświadczenia ma zwierzę, będzie go traktować jak szalonego niedźwiedzia. Warto też zwrócić uwagę na to, że niedźwiedź, podobnie jak człowiek, wcale nie musi „być świadomy”, skąd wzięła się jego fobia – nie musi pamiętać ani rozumieć doświadczeń z obrożą. Ludzie, a także zwierzęta, mogą nauczyć się fobii również wtedy, gdy tylko obserwują, że komuś przytrafia się coś złego (taki rodzaj uczenia się nazywany jest warunkowaniem zastępczym). Tak właśnie nauczyła się bać pająków Katarzyna – zaobserwowała, że jej mama wpadła w panikę, gdy pająk chodził jej po szyi.
Nie należy straszyć dziecka, bo nabawi się fobii
Już wiemy, że można nauczyć się fobii – dziecko, które jest za karę zamykane w szafie, będzie bać się zamkniętych pomieszczeń (klaustrofobia), jeśli było boleśnie pogryzione przez osy, będzie bać się bzyczącej muchy czy innych owadów (insektofobia). Ten mechanizm uczenia się nazywany jest w psychologii warunkowaniem reaktywnym. Psycholodzy odkryli jednak, że można też człowieka zabezpieczyć przed fobią czymś na kształt szczepionki. Np. jeśli dziecko ma w domu psa, którego lubi, a przydarzy mu się, że zostanie pogryzione przez jakiegoś innego psa, fobia prawdopodobnie się nie pojawi. Jeżeli jednak nigdy nie miało do czynienia z miłymi psami, a w dodatku widziało film, na którym ktoś został pogryziony przez psa, albo też ktoś dorosły straszył je psem (np. „nie zbliżaj się do psów, bo zostaniesz pogryziony”), to niemal na pewno nauczy się fobii. Oznacza to, że straszenie dzieci, wzbudzanie w nich lęku (także karą lub krzykiem) może zwiększać gotowość do uczenia się fobii. Ponieważ fobii ludzie się uczą, to z czasem mogą się one nasilać i „zarażają” coraz to więcej obszarów. Np. Katarzyna, która boi się pająków, nie lubi także żywopłotu z iglaków – „bo w nim czają się pająki”. Dziecko bojące się burzy może zacząć reagować lękiem także na wiatr, ciemne chmury i gwałtowny deszcz. Dzieje się tak dlatego, że to wszystko, co kojarzy się nam z niebezpieczeństwem, samo zaczyna być dla nas niebezpieczne.
Polecamy także
autor: Marcin Florkowski, dr psychologii z Uniwersytetu Zielonogórskiego
zdjęcia: Jupiterimages
aktualizacja: 14.03.2012
aktualizacja: 14.03.2012
Odleżyny - trudny problem
A czy ten balsam jest na receptę i jaka jest jego pojemność za te 30 zł.
A czy ten balsam jest na receptę i jaka jest jego pojemność za te 30 zł.
co sadzicie o tym nosidelku?
Skoro polecacie to moze faktycznie warto kupoic
Skoro polecacie to moze faktycznie warto kupoic
Profilaktyka infekcji stref intymnych
22zl to zeczywiscie tanio ... wole lactovaginal niz ten co reklamuje Nłynarska ...tamto to jakas porazka ... stosowalam 2 miesiace i nie widzialam zeby co kolwiek sie zmienilo na lepsze
22zl to zeczywiscie tanio ... wole lactovaginal niz ten co reklamuje Nłynarska ...tamto to jakas porazka ... stosowalam 2 miesiace i nie widzialam zeby co kolwiek sie zmienilo na lepsze
Antygen gruczołu krokowego (PSA)
Mam 64 lata i ostatni wynik to 4,3 Żadnych objawów typu bóle , kłopoty z moczem itp OB=1 Normalne wyniki dla zdrowej osoby (rasy kaukaskiej to 0-4 ng/ml). Wraz z wiekiem może się pojawić wzrost ...
Mam 64 lata i ostatni wynik to 4,3 Żadnych objawów typu bóle , kłopoty z moczem itp OB=1 Normalne wyniki dla zdrowej osoby (rasy kaukaskiej to 0-4 ng/ml). Wraz z wiekiem może się pojawić wzrost ...
Poradnikzdrowie.pl – wiodący serwis o zdrowiu, zawierający kompendium wiedzy o chorobach, leczeniu, profilaktyce, badaniach. Psychologia – dusza i rozum. Depresja – jak sobie z nią radzić? Jak sobie radzić w trudnych żywiowych chwilach. Sposoby oswajania lęków. Kryzys wieku średniego. Rozwód, rozstanie. Rozwój osobisty. Sposoby na lepsze życie. Sposoby na lepszą pamięć. Jak pokonać cierpienie. Sztuka odmawiania czyli asertywność. Rozwój osobisty. Zdrowie psychiczne. Jak żyć z ADHD. Na te i wiele innych pytań tu znajdziesz odpowiedź.