Wątroba - mistrz regeneracji

Konsultant: lek. med. Jakub Klapaczyński, specjalista chorób wewnętrznych i zakaźnych, hepatolog
Autor: Joanna Karwat, artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Spośród wszystkich narządów ludzkiego ciała wątroba należy do najbardziej odpornych na działanie czasu. To jednak nie oznacza, że jest niezniszczalna i wyjdzie bez szwanku z każdej opresji. Sprawdź, co ułatwia jej pracę, a co jej szkodzi?

Czas płynie zupełnie inaczej dla każdej części ciała. Upływowi lat w pierwszej kolejności poddaje się mózg. Za to na końcu kolejki znajduje się wątroba, która jest największym gruczołem człowieka – waży 1,3-1,7 kg – i pełni ponad 500 funkcji. Przypomina filtr, przez który muszą przejść wszystkie substancje wchłaniane z przewodu pokarmowego i związki uwalniane przez inne narządy i układy. W ciągu doby wątroba wytwarza 250-1100 ml żółci, która ułatwia trawienie tłuszczów. Do tego ogromu zadań trzeba dodać jeszcze jedną ważną informację –wątroba ma wręcz fenomenalne zdolności do regeneracji. Można wyciąć jej fragment, a pozostała, zdrowa część u większości pacjentów podejmuje normalną pracę.

Zdolność regeneracji tkanki wątroby

Wątroba (z łac. hepar) składa się komórek niemiąższowych (np. komórki nabłonka, makrofagi) i miąższowych (hepatocyty). To właśnie one stanowią 80% masy zdrowej wątroby. Niedawno – w 2015 r. – odkryto i opisano dokładnie wyspecjalizowane hepatocyty, które regenerują wątrobę w unikatowym mechanizmie, nie zwiększając ryzyka rozwoju raka wątrobowokomórkowego. Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego ustalili, że gdy liczba zdrowych komórek spada w wyniku wystawienia na działanie toksycznych związków, hybrydowe hepatocyty (HybHP) z triad wątrobowych tworzą nową tkankę znacznie skuteczniej od zwykłych komórek wątroby.

Co szkodzi wątrobie

Prześledźmy, co takiego może utrudniać wątrobie pracę i sprawiać, że zacznie się starzeć szybciej, niż wskazywałaby na to metryka.

  • Leki. Większość doustnie przyjmowanych preparatów jest metabolizowana w wątrobie. Największym wyzwaniem dla niej są hormony (np. antykoncepcja), antybiotyki, cytostatyki, leki przeciwgruźlicze oraz paracetamol (ten ostatni – tylko jeśli przekroczymy zalecaną dawkę lub zmieszamy go z alkoholem). Łączenie leków i alkoholu jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ w ten sposób wpływamy na metabolizm leków, co może powodować ich kumulację w organizmie i przedawkowanie.
  • Alkohol uszkadza wątrobę poprzez blokowanie przemiany białek, tłuszczów i glukozy. Kiedy organizm rozkłada alkohol etylowy, aby się go pozbyć, dochodzi do wystąpienia tzw. stresu oksydacyjnego, czyli braku równowagi pomiędzy działaniem wolnych rodników tlenowych a działaniem mechanizmów, które je usuwają. Stres oksydacyjny uznawany jest za główny czynnik uszkadzający komórki wątroby. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do rozwoju marskości wątroby.
  • Nadwaga. Na uszkodzenia wątroby i przedwcześnie występujące procesy degeneracyjne szczególnie narażone są osoby z nadwagą i otyłością. Przyczyną kłopotów jest insulinooporność, czyli zjawisko, w którym insulina produkowana przez trzustkę nie może wniknąć w komórki, które są otoczone nagromadzoną tkanką tłuszczową. Prowadzi to do zaburzenia gospodarki węglowodanowej i tłuszczowej. Z kolei tkanka tłuszczowa, która osiada na zewnątrz wszystkich komórek, w tym wątroby, wytwarza szkodzące w nadmiarze hormony i nie pozwala na przeprowadzanie działań naprawczych. W wyniku tych procesów może rozwinąć się niealkoholowe stłuszczenie wątroby, które u części chorych wywołuje przewlekłe zapalenie wątroby, po latach mogące doprowadzić do marskości wątroby lub raka wątrobokomórkowego.

Więcej w czerwcowym numerze Zdrowia
w sprzedaży od 17 maja

KUP TEN NUMER


Zdrowie 6/2018 okładka


Ocena: 0
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 17.05.2018

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Zachowaj młodość

Nie mamy wpływu na to, że jesteśmy coraz starsi. Jednak to od nas zależy, jak będziemy wyglądać,...

więcej

81

Jak starzeją się stawy

Jeśli myślisz, że najgorsze dla kolan, bioder czy barków są duże obciążenia, to masz rację, ale...

więcej

72

Dieta bez mięsa Dieta bez mięsa

Mięso bez trudu da się zastąpić. Chcesz iść o krok dalej i wyeliminować z jadłospisu wszystkie...

więcej

36

Czy mamy niepotrzebne części ciała?

Ewoluowanie od małpy do Homo sapiens zajęło nam miliony lat, w ciągu których zmieniał się nie tylko...

więcej

14

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.