Zespół metaboliczny: przyczyny i objawy. Leczenie zespołu X

14 komentarze
Autor: Joanna Gniadek

Zespół metaboliczny, do niedawna zwany zespołem X, systematycznie niszczy organizm. Szacuje się, że problem dotyczy co piątego Polaka. I jest poważny! Jeśli cierpisz na otyłość brzuszną, której towarzyszy cukrzyca typu 2, miażdżyca lub nadciśnienie, to może być zespół metaboliczny. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy zespołu metabolicznego.

Zespół metaboliczny jest jednym z najpoważniejszych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Co do definicji zdania podzielone są nawet wśród naukowców, ale większość lekarzy zgadza się z definicją stworzoną przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną (IDF). Według niej zespół metaboliczny można stwierdzić u osoby, która ma tzw. otyłość brzuszną (obwód talii u kobiety jest równy bądź większy niż 88 cm, u mężczyzny równy bądź większy niż 102 cm), a ponadto dotyczą jej co najmniej dwa z poniższych kryteriów:

  • poziom triglicerydów we krwi równy bądź wyższy niż 150 mg/dl (lub leczenie dyslipidemii)
  • stężenie tzw. dobrego cholesterolu (HDL) we krwi – u kobiet niższe niż 50 mg/dl, zaś u mężczyzn niższe niż 40 mg/dl
  • ciśnienie tętnicze równe bądź wyższe niż 130/85 mm Hg (lub leczenie nadciśnienia tętniczego)
  • poziom glukozy we krwi na czczo równy lub wyższy niż 100 mg/dl (lub leczenie cukrzycy typu 2)
Nie przegap

Ważne

Ważne

Nadwaga jest zawsze szkodliwa, ale najgroźniejsza jest otyłość brzuszna. Gdy tkanka tłuszczowa odkłada się wokół pasa, gromadzi się nie tylko pod skórą, ale również w narządach wewnętrznych jamy brzusznej, w tętnicach.

Zespół metaboliczny - epidemia

Choć pierwsze opisy zespołu metabolicznego sięgają XVII wieku, to dopiero od niespełna 30 lat lekarze przyglądają się mu baczniej. Z kilku powodów. Po pierwsze wręcz lawinowo rośnie liczba osób z dużą nadwagą i otyłych, którzy jednocześnie cierpią np. na cukrzycę typu 2, miażdżycę czy nadciśnienie tętnicze. Po drugie nierozpoznany i nieleczony w porę zespół metaboliczny niesie ze sobą poważne powikłania (z zawałem serca i udarem mózgu włącznie). Po trzecie znalezienie przyczyny tego schorzenia ułatwiłoby leczenie i pozwoliłoby prowadzić działania profilaktyczne.
Badania już przeprowadzone w wielu krajach pozwoliły wyciągnąć pierwsze wnioski. Okazało się, że zespół metaboliczny częściej występuje w krajach wysoko rozwiniętych (np. USA, Japonia), gdzie nie przestrzega się zdrowej diety i mało czasu spędza się w ruchu. Np. w USA zespół metaboliczny stwierdza się u ok. 32 proc. mieszkańców, a w Japonii – u ok. 11 proc. W Polsce dotyczy ok. 20 proc. Zwykle zespół metaboliczny nieco częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Charakterystyczne jest to, że częstość jego pojawienia się rośnie wraz z wiekiem - im bliżej sześćdziesiątki, tym więcej jest rozpoznań tego schorzenia.

Zespół metaboliczny - przyczyny

Naukowcy łamią sobie głowy, dlaczego coraz więcej osób spełnia kryteria zespołu metabolicznego? Teorii na ten temat jest wiele. Jedna z nich odnosi się do... epoki kamiennej. Mówi o tym, że zakodowany jest w nas genotyp człowieka pierwotnego, który żył według schematu: okres sytości – okres głodu. W okresie sytości najadał się na zapas, gromadząc tkankę tłuszczową, zaś w okresie głodu po prostu ją spalał. Dzięki temu (i dawce ruchu) był szczupły. My dysponujemy takim nadmiarem jedzenia, że żyjemy stale w okresie sytości – nasz organizm nie może się doczekać okresu głodu, ale ciągle gromadzi zapasy, bo tak jest zakodowany. 
Sporo teorii krąży wokół genetyki. Wszystko wskazuje na to, że rzeczywiście coś jest na rzeczy – możemy odziedziczyć skłonność np. do otyłości. Jeśli nasz styl życia będzie sprzyjał tyciu, to wówczas naprawdę możemy stać się otyli. Z kolei im dłużej jesteśmy otyli, tym bardziej rośnie prawdopodobieństwo ujawnienia się zespołu metabolicznego. I koło się zamyka. 

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Anastazja Proboszewska, 30.08.2013 13:28
Insulina jest produkowana owszem przez komórki beta, ale trzustki a nie wątroby. Bez różnicy co produkuje insulinę a ważne jest to przez co mamy nadmiar insuliny a nadmiar produkcji insuliny jest związany z otyłością.
razus, 12.07.2013 16:42
Pewnie że głodówka jest niebezpieczna. Jesteśmy tym co jemy.
 

Zespół metaboliczny a insulinoodporność

Nie do końca wiadomo, dlaczego otyłości brzusznej towarzyszą takie schorzenia, jak np. cukrzyca typu 2 czy nadciśnienie. Najprawdopodobniej chodzi tu o zaburzenia przemiany tłuszczów w organizmie. Przetwarzane są one głównie w energię. Jeśli jednak jest ich zbyt wiele, produkty przemiany tłuszczowej odkładają się nie tylko w postaci fałdek, ale także w mięśniach szkieletowych, sercu, wątrobie, trzustce... Gdy nagromadzą się w jamie brzusznej – jest to dla nas szczególnie szkodliwe, bo sprzyja tzw. insulinooporności. Polega to na tym, że komórki organizmu, które czerpią energię do życia z glukozy, nie mogą jej dostać. Nie mogą, bo glukoza nie może się przedostać do ich wnętrza, zanim insulina (hormon produkowany w trzustce przez komórki beta) niczym magiczny klucz nie otworzy „drzwi” do komórek. Przy otyłości brzusznej z jakiegoś powodu – niestety, nie wiemy z jakiego – komórki organizmu nie chcą się otworzyć insulinowym „kluczem”. I dochodzi wtedy do swoistego paradoksu: we krwi jest nadmiar glukozy, a komórki umierają z głodu z powodu jej braku. Tak m.in. dochodzi do rozwoju cukrzycy typu 2.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Gdy konieczne są leki

Jeśli zespół metaboliczny już się rozwinął, sama zmiana stylu życia może nie wystarczyć, by się z nim uporać. Wówczas specjalista wybierze odpowiednie leki, np:

  • środki wspomagające leczenie dużej nadwagi i otyłości
  • preparaty utrzymujące w ryzach stężenie glukozy we krwi i zwiększające wrażliwość na insulinę
  • leki obniżające poziom złego cholesterolu (LDL) i triglicerydów we krwi oraz podwyższające stężenie dobrego (HDL)
  • środki pozwalające na obniżenie i utrzymanie właściwego ciśnienia tętniczego.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 08.04.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Niebezpieczna otyłość brzuszna u mężczyzn Niebezpieczna otyłość brzuszna u mężczyzn

Mężczyźni mają mniejszą skłonność do tycia niż kobiety, łatwiej im też zrzucić zbędne kilogramy....

więcej

1306

Operacje bariatryczne: rękawowa resekcja żołądka. Na czym polega rękawowa resekcja żołądka?

Rękawowa resekcja żołądka to operacja bariatryczna, która polega na usunięciu około 2/3 żołądka -...

więcej

1871

Otyłość pośladkowo-udowa, czyli otyłość typu gruszka Otyłość pośladkowo-udowa, czyli otyłość typu gruszka

Otyłość pośladkowo-udowa, znana także jako otyłość typu gruszka, to rodzaj otyłości, który...

więcej

1158

Waga a nawyki żywieniowe - jak nocne podjadanie wpływa na wzrost wagi Waga a nawyki żywieniowe - jak nocne podjadanie wpływa na wzrost wagi

Obiad po godzinie 22, a potem deser i... jeszcze coś na ząb. Wydawałoby się, że takie nawyki...

więcej

605

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Często przyczyną kamicy żółciowej jest dieta obfitująca w produkty z dużą zawartością cukru, takie jak: miód, słodycze, czekolada, wysokosłodzone dżemy, cukier do słodzenia, oraz uboga w produkty...

Zmiany w diecie i stylu życia korzystnie wpływają na osłabienie objawów refluksu. Podstawowym zaleceniem jest zmniejszenie ilości tłuszczu, gdyż składnik ten znacznie nasila dolegliwości. W przypadku...

Witaj Elżbieto Zalecenia dietetyczne dla Twojej dolegliwości ustala lekarz gastrolog, szczególnie, że wspierają one działanie leków na tę dolegliwość. Oto ogólne założenia diety Ograniczenie...

Grupy wsparcia
data

Sierpień 22, 2014

A i nie jedz żadnych tabletek ani suplementów. Nie stosuj żadnych nienaturalnych diet. Nie pij mocnego alkoholu. Nie bierz antybiotyków, środków przeciwzapalnych i przeciwbólowych. Chyba że chcesz się nabawić chorób - ja mam jedną na całe życie. Spożywaj to co nadaje się do spożycia:...

data

Sierpień 21, 2014

Jestem trzy miesiące po odchudzaniu. Byłam na diecie ułożonej przez dietetyka,przez 2miesiące schudłam 12kg i nadal utrzymuje wagę którą osiągnełam i bez żadnych suplementów.dieta,ruch i sukces gwarantowany!!!

data

Sierpień 19, 2014

Regularnie, to najważniejsze. Sałatki bez sosów lub z bardzo lekkimi sosami, chrupki ryżowe, jakieś płatki do mleka... I jak najmniej pieczywa białego, zwłaszcza bułek. No i słodycze, o tym chyba mówić nie trzeba ;) Jakiś owoc lbo warzywko też bezie dobre, tylko trzeba uważać na cukier,...

data

Sierpień 21, 2014

Kiedyś próbowałam róznych diet ale po krótkim czasie się łamałam bo już nie mogłam w kółko tego samego jeść tym bardziej że... kocham jeść wieć zaczęłam po prostu eliminować najbardziej tuczące rzeczy i ograniczać ilość zjadanych kalorii oczywiście w granicach zdrowego rozsądku, ale bez...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.