Otyłość i nadwaga - dlaczego jedni chorują, a inni nie?

11 komentarze
Autor: Magdalena Gajda, miesięcznik Zdrowie

Czy na powstawanie nadwagi i otyłości ma wpływ zła przemiana materii, geny, czy może hormony? Odpowiedzi na te pytania pomogą zrozumieć mechanizm choroby otyłości i ułatwią opracowanie programu leczenia.

Nadwaga to zwiększona masa ciała w stosunku do przyjętych norm. Z kolei otyłość to skomplikowana choroba przewlekła, której objawem jest nadmiar tkanki tłuszczowej pod skórą oraz na organach wewnętrznych. Otyłość jest także przyczyną wielu innych groźnych chorób, które mogą prowadzić do przedwczesnej śmierci.

Nieprawidłowa dieta, za mało ruchu - główne przyczyny otyłości

Czy zauważyliście, jak bardzo zmieniły się nasze nawyki żywieniowe w ciągu ostatnich dziesięcioleci? Aż dwukrotnie wzrosło spożycie tłuszczu. Jemy znacznie więcej węglowodanów i cukru. Nasi pradziadowie i dziadowie zdecydowanie chętniej jadali żywność naturalną z dużą ilością błonnika. Niestety, w naszym jadłospisie dominuje żywność przetworzona. Coraz chętniej sięgamy po gotowe dania, które zawierają skondensowaną energię, czyli w niewielkiej ilości jedzenia jest bardzo dużo kalorii. Poza tym jadamy nieregularnie, często jeden lub dwa bardzo obfite posiłki dziennie. Mało się ruszamy. Samochody, windy, zmechanizowany sprzęt domowy i pilot, który wyręcza nas w zmianie kanałów w telewizorze. Dołóżmy do tego fakt, że mieszkamy w przegrzewanych pomieszczeniach, w których organizm nie musi wykorzystywać wewnętrznej energii do ogrzewania ciała. To zaledwie garstka tzw.  czynników środowiskowych, które mogą doprowadzić u nas do nadwagi. A jeśli w porę nie zaczniemy jej leczyć, nadwaga może rozwinąć się w chorobę otyłości.

Za otyłość i nadwagę mogą być odpowiedzialne geny, hormony i neuroprzekaźniki

Uważa się, że przyczyną nadwagi mogą być geny, hormony, a także neuroprzekaźniki - substancje odpowiadające za procesy zachodzące w mózgu. Rzeczywiście, to one mają wpływ na powstawanie uczucia głodu i sytości oraz szybkość przemiany materii. Badania epidemiologiczne sugerują, że dzieci niedożywione w okresie płodowym mają tendencję do "tycia" w późniejszym okresie.

Mechanizm "tycia"

Po posiłku glukoza i tłuszcze znajdujące się w jedzeniu docierają poprzez krwiobieg do komórek tłuszczowych. Tam zamieniają się w tłuszcz, który będzie wykorzystany jako źródło energii niezbędnej do wszystkich procesów życiowych. Jeśli organizm nie zużyje otrzymanej porcji "paliwa", zapobiegliwie odkłada je na później. Gromadzi je w magazynach, czyli komórkach tłuszczowych, które powiększają się, by pomieścić zapasy. Rośnie ich waga, a z nią masa naszego ciała.
Jeżeli schudniemy, rozmiary komórek tłuszczowych zmniejszą się, ale ich liczba zostanie taka sama. Nawet po ich odessaniu mechanicznie podczas zabiegu liposukcji, organizm może dość szybko nadrobić tę stratę. To tak jakby przechowywał w pamięci dokładną liczbę swoich komórek tłuszczowych i starał się zastąpić nowymi te, które mu zabrano. Jest na to przygotowany. W głębi tkanki tłuszczowej przechowywane są bowiem niedojrzałe komórki. Są maleńkie, ale „żarłoczne”. Jeśli będziemy dobrze je karmić niezdrowym pokarmem niebawem przekształcą się w duże komórki. Proces ten zachodzi najczęściej wtedy, gdy przez jakiś czas jesteśmy na intensywnej diecie redukcyjnej, czyli odchudzającej, a potem z niej rezygnujemy i wracamy do poprzedniego sposobu odżywiania.

Czynniki sprzyjające otyłości

Dla każdego organizmu są różne. To czy wzrośnie nasza waga zależy m.in. od tego, ile energii nasz organizm potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania, czyli podstawowej przemiany materii. Osoby, które potrzebują dużo energii do codziennego uruchomienia organizmu, mogą jeść nieco więcej, bo szybciej spalają kalorie, czyli mają szybszą przemianę materii. Ci, którzy do życia potrzebują mało energii, a dostarczają jej do organizmu za dużo, mają nadwagę lub chorują na otyłość.

Czy można mieć "wrodzoną skłonność" do "tycia"?

Tak. To tzw. genetyczne uwarunkowanie do otyłości. Gdy jedno z rodziców jest chore na otyłość, istnieje 40 proc. ryzyka, że każde z dzieci też zachoruje na tę chorobę. Jeżeli zaś oboje rodzice są chorzy, zagrożenie to u każdego dziecka wzrasta do 80 proc. Dzieci i młodzież z nadwagą są bardziej narażeni na otyłość w wieku dojrzałym. Ale nie wszystko jest winą genów. Współczesne społeczeństwo ma genetyczną skłonność do otyłości, ponieważ wszyscy wywodzimy się z czasów, gdy natura preferowała osobniki z oszczędnym typem gospodarowania energią. Ocaleli tylko ci, którzy przetrwali niedostatek żywności i zimne pory roku. Dziś te geny jakby na nowo się w nas obudziły.

Czy przekarmiane dzieci są zagrożone w przyszłości otyłością?

Najczęściej tak. Przekarmianie dzieci jest plagą w naszym kraju. Wciąż pokutuje przekonanie, że tłuściutkie dziecko jest zdrowe. Kolejne pokolenia babć i mam nie przyjmują do wiadomości, że raz wykształcone komórki tłuszczowe nigdy nie znikną. Nawet jeżeli dziecko straci na wadze, komórki tłuszczowe pozostaną. Będą latami czekały na swoją kolej, aby w pełni się rozwinąć, zwiększyć masę ciała dziecka i stworzyć z niego chorego na otyłość najpierw młodzieńca, a potem dorosłego mężczyznę.

Ważne

Ważne

Poradnikzdrowie.pl wspiera bezpieczne leczenie i godne życie osób chorych na otyłość.
Ten artykuł nie zawiera treści dyskryminujących i stygmatyzujących osoby chore na otyłość.

Ocena: 5
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Jupiterimages

Aktualizacja: 06.11.2017

Komentarze (1 - 10 z 11)
ava, 03.12.2016 20.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dw, trzy razy w tygodniu zrób sobie szybki marsz /min.65 inut/. Ja chodziłam do dużego sklepu i z powrotem, zeby miec jakis cel. Ale kupowalam tam co najwyzej jakis drobazg i zaraz wracalam. Wtedy organizam "nakazuje"spalanie tluszczu.
 
Kasia, 23.05.2016 01.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
rowniez jestem przekarmionym dzieckiem sie odchudzilam i mam efekt jojo i nigdy nie schudne nie mam pieniedzy na te diety i gotowanie albo schudne sportem i cwiczeniam albo bede ciaglym grubasemm te komorki sa najgorsze bo wiesz ze je masz i cale zycie musisz zyc w tym strachu ze przytyjesz co mi z odchudzania ... nic. wtedy wpadasz w anoreksje i bulimie wlasnie przez ta swiadomoscc ... nie dziwie sie dziewczynom ktore wpadaja w takiee choroby
 
aaa, 10.02.2016 19.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam to samo ;)
 
Dietetyk, 05.02.2016 08.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Najczęściej jesteśmy sami sobie winni, hołdując złym nawykom żywieniowym, które w ciągu ostatnich dziesięcioleci zmieniły się w zasadniczy sposób. Aż dwukrotnie wzrosło spożycie tłuszczu. Jemy znacznie mniej węglowodanów, ale więcej cukru. Nasi pradziadowie i dziadowie znacznie chętniej jadali żywność naturalną z dużą ilością błonnika. Co to za bzdury ? Od kiedy od tłuszczu się tyje ? Tyjemy od węglowodanów prostych i złożonych, jemy za dużo węglowodanów i za mało tłuszczów w szczególności dzieci w okresie wzrostu, mowie o tłuszczach nasyconych czyli pochodzenia zwierzęcego oraz tłuszczach roślinnych nienasyconych spożywanych na zimno , nie smażymy na tłuszczach roślinnych w szczególności na oleju rzepakowym , nie jemy margaryn ponieważ jest to mix tłuszczów roślinnych podgrzanych a następnie utwardzonych , nie łączymy tłuszczów z węglowodanami,proszę poczytać więcej na temat utleniania się tłuszczów roślinnych podczas obróbki cieplnej, biochemia człowieka się kłania , pozdrawiam.
 
Aga, 23.06.2015 09.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Uważam, że trzeba utrwalić zdrowe nawyki i wprowadzić odpowiadnią zbilansowaną dietę, a nie głodówki, no i ważne jest wsprcie np., ze strony dietetyka.
 
BodyHelpers, 03.05.2014 14.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
By odchudzanie było skuteczne, nie wystarczy pigułka czy "cudowna" dieta - trzeba zmienić styl życia. Jestem jednym z członków międzynarodowej grupy Body Helpers. Jeśli masz problem a nadwaga i chcesz się go pozbyć, zobacz ten krótki filmik: http://www.youtube.com/watch?v=LXj6ObxAg2s Jeśli ma Pan/i problem z językiem angielskim, to służę pomocą w przetłumaczeniu filmiku/ treści strony. Z góry przepraszam, jeśli nie życzy sobie Pan/i tego typu wiadomości.
 
mała, 08.01.2013 22.22
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jestem takim przekarmionym dzieckiem :( Niestety będąc dzieckiem dużo chorowałam (na astmę i alergię) i przez leki oraz niską dyscyplinę rodziców w stosunku do mojego nadmiernego apetytu (wywołaną braniem leku "ketotifen" którego skutkiem ubocznym był właśnie nadmierny apetyt i przybieranie na wadze) nabyłam tendencję do tycia w dzieciństwie. Odkąd pamiętam miałam otyłość lub nadwagę. W wieku 18lat doszłam do jako takiej normy czyli BMI ok. 21. Niestety po ciąży w której przytyłam ok.22kg miałam 10kg nadwagi. Po 3 latach zrzuciłam 12kg na diecie Dukana jednak nie dokończyłam fazy utrwalającej i po 2,5 latach mam znów tyle co po ciąży. Masakra... Chciałam zacząć się zdrowo odżywiać by znów zgubić te 12-15kg ale tak się zastanawiam czy jest w ogóle sens czy mam jeszcze szanse utrzymać wagę na poziomie choćby BMI=20. Nie chcę być na diecie do za przeproszeniem "us*anej śmierci". jestem w stanie być pół roku na diecie i ok. rok pilnować się by utrwalaić wagę. Ale co będzie jeśli rok nie wystarczy?? Może gra wcale nie jest warta świeczki.... Czekam na odpowiedź, czy tendencji do tycia można się pozbyć, po jakimś określonym czasie utrzymania naszej idealnej wagi? Czy już do końca życia będę musiała być na diecie??
 
...., 23.06.2009 11.53
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mnie przeraza te 80%. Narazie nie mam problemow ale chyba musze wziac sie za siebie chociaz boje sie ze to bez sensu i geny ztrobia swoje:(( probowac utrzymac wage jednak bede....
 
Asia, 02.04.2009 21.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Pozdrawiam
 
mario, 26.03.2009 18.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
wydaje mi sie ze bez pomocy medycymy takie odchudzanie po 25 kilo jest malo prawdopodobne ...mario 2009
 
następne »
strona 1 z 2
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Otyłość i nadwaga - dlaczego jedni chorują, a inni nie? Otyłość i nadwaga - dlaczego jedni chorują, a inni nie?

Czy na powstawanie nadwagi i otyłości ma wpływ zła przemiana materii, geny, czy może hormony?...

więcej

528

OTYŁOŚĆ BRZUSZNA - musisz ją pokonać! OTYŁOŚĆ BRZUSZNA - musisz ją pokonać!

Otyłość tzw. brzuszna może doprowadzić do poważnych kłopotów ze zdrowiem i znacznie pogorszyć...

więcej

145

Karnawał: jak wyszczuplić sylwetkę? Dieta i sprytne triki na bal karnawałowy Karnawał: jak wyszczuplić sylwetkę? Dieta i sprytne triki na bal karnawałowy

Karnawał trwa, a twoja figura daleka jest od doskonałości? Wbrew pozorom zdążysz ją jeszcze...

więcej

138

Zespół metaboliczny: przyczyny i objawy. Leczenie zespołu X Zespół metaboliczny: przyczyny i objawy. Leczenie zespołu X

Zespół metaboliczny, inaczej zespół X, charakteryzują liczne zaburzenia metaboliczne,...

więcej

85

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Jeśli nie masz bóli brzucha, kolek podwyższonej temperatury, to miejmy nadzieję, że folia się przemieszcza do jelit. Obserwuj więc swój kał bacznie, codziennie. Pasaż jelitowy może trwać nawet...

Chcąc osiągnąć rezultaty sylwetkowe na pewno należy przyjrzeć się sposobowi odżywiania. Warto, aby Pani wyliczyła swoje zapotrzebowanie kaloryczne. Może to być z najlepszego wzoru, czyli masa ciała...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.