Dieta uszczelniająca jelita w chorobach reumatycznych

maska Małgorzata Desmond - dietetyk, specjalista medycyny żywienia, Centrum Medycyny Żywienia i Stylu Życia w Centrum   Medycznym Gamma w Warszawie
Konsultant: Małgorzata Desmond - dietetyk, specjalista medycyny żywienia, Centrum Medycyny Żywienia i Stylu Życia w Centrum Medycznym Gamma w Warszawie
5 komentarze
Autor: Aneta Grabowska - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Jedną z przyczyn chorób autoimmunologicznych, do których należy m.in. RZS, jest zespół nieszczelnego jelita. Dieta w chorobach reumatycznych powinna zatem eliminować produkty, które mogą niekorzystnie wpływać na szczelność bariery jelitowej: gluten, mleko i jajka. Inną dietą leczniczą stosowaną w RZS jest dieta niskoantygenowa. Zobacz zasady diety uszczelniającej jelita z przykładowym jadłospisem i listę leczniczych produktów zmniejszających stan zapalny w chorobach reumatycznych.

Jakie są przyczyny chorób reumatycznych?

Zapalne schorzenia reumatyczne – m.in.: reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), reaktywne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, toczeń, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów – zalicza się do chorób autoimmunologicznych (z autoagresji). U ich podłoża leży nadmierna aktywność układu odpornościowego, który zaczyna atakować własne tkanki, czego następstwem jest stan zapalny. Co aż do tego stopnia „irytuje” układ immunologiczny, że wywołuje chorobę? Czy można wpłynąć na tę niekorzystną sytuację? Organizm człowieka kontaktuje się ze światem zewnętrznym między innymi poprzez skórę oraz jelito cienkie. Gdyby tak rozprasować znajdujące się w jelicie kosmki jelitowe, utworzyłyby one powierzchnię kortu tenisowego (200 m²)! I m.in. dlatego tuż pod spodem znajduje się aż 70-80 proc. komórek układu immunologicznego. Jest to najdłuższa granica, której musi on bronić przed atakiem wrogich substancji. Tworzy ją pojedyncza warstwa komórek nabłonka jelitowego (enterocytów) sklejonych różnymi białkami, które mają za zadanie przepuszczać pewne substancje, a inne hamować. U zdrowej osoby ta bariera jest szczelna i ściśle kontrolowane jest to, co przedostaje się z jelita do wnętrza organizmu.

Zdarza się jednak, że białka łączące komórki nabłonka jelitowego otwierają się, a czasem same enterocyty są zniszczone. Wówczas powstają mikroskopijne „dziurki”, przez które do organizmu dostają się niepożądane substancje – nie do końca strawione fragmenty białek czy to z pokarmu, czy z mikroorganizmów. Ten patologiczny stan nazywany jest zespołem nieszczelnego jelita. Zdecydowanie częściej występuje on w chorobach autoimmunologicznych niż u osób zdrowych. Dlaczego jest groźny? Białka są zbudowane z kilkudziesięciu aminokwasów. Każde białko – kukurydzy, myszy, człowieka – jest inne, ale pewne sekwencje aminokwasów mogą się w nich powtarzać. Szczelna bariera jelitowa zwykle nie przepuszcza fragmentów peptydów (połączonych między sobą aminokwasów), tylko pojedyncze aminokwasy. Ale jeśli nie działa, to przedostają się przez nią sznury aminokwasów, na które układ immunologiczny zaczyna reagować stanem zapalnym lub produkuje przeciwciała, które „czepiają się” tych nie w pełni strawionych fragmentów białek. Jeżeli peptydy, które się przedostały, przypominają jakieś białka w naszym organizmie (np. część białek stawów), to przeciwciała atakują nie tylko to, co się dostaje do organizmu z zewnątrz, ale też własne tkanki.

Uszczelnienie bariery jelitowej może mieć kluczowe znaczenie w terapii chorób autoimmunologicznych

Mechanizm powstawania nieszczelności jelitowej

W 2001 r. dr Alessio Fasano, gastroenterolog z Massachusetts General Hospital w Bostonie, odkrył mechanizm powstawania nieszczelności jelitowej. Wpływ na to mają dwa czynniki, które otwierają białka znajdujące się między enterocytami: lipopolisacharydy bakterii (fragmenty ich błony komórkowej) oraz gluten (białko znajdujące się w pszenicy, życie, jęczmieniu). Badacz zauważył, że usunięcie czynnika wywołującego osłabienie bariery jelitowej powoduje wyciszenie i ustąpienie choroby z dziedziny autoagresji, np. celiakii. Dziś wiemy, że choroby autoimmunologiczne zależą od trzech czynników:

  • predyspozycji genetycznej,
  • jakiegoś czynnika środowiskowego (np. przełom hormonalny, jak ciąża czy menopauza, infekcje bakteryjne, wirusowe, długa seria antybiotykoterapii),
  • nieszczelności jelitowej.

Na pierwsze dwa elementy nie mamy wpływu, ale mamy kontrolę nad ostatnim z nich. Dr Fasano twierdzi, że uszczelnienie bariery jelitowej może mieć kluczowe znaczenie w terapii chorób autoimmunologicznych, w tym zapalnych schorzeń reumatycznych.

Dieta uszczelniająca jelita w leczeniu chorób reumatycznych

Z tego powodu dieta w chorobach reumatycznych eliminuje produkty, które mogą niekorzystnie wpływać na szczelność bariery jelitowej. Na pewno powinna to być dieta bezglutenowa. Ale czasami to nie wystarcza, gdyż istnieje pewna grupa pokarmów, które zawierają białka zbliżone do glutenu, i organizm może reagować na nie na zasadzie tzw. reakcji krzyżowych, czyli tak samo jak na gluten. Wykazano, że u 50 proc. pacjentów z celiakią (na tej grupie jest najwięcej badań, jeśli chodzi o gluten) takie reakcje występują w stosunku do nabiału. W tym przypadku niejedzenie glutenu, a jedzenie nabiału potęguje nieszczelność jelitowa i podtrzymuje reakcję zapalną, dlatego u części pacjentów eliminujących tylko gluten z diety nie ma znacznej poprawy stanu zdrowia.

Według autorskiego podejścia Małgorzaty Desmond, która zajmuje się intensywną terapią żywieniową w chorobach reumatycznych, pacjenci dostają do wyboru trzy diety.

1. Dieta bez glutenu, mleka i jajek

Najłatwiejsza jest dieta bezglutenowa, bezmleczna i bezjajeczna, ale bywa niewystarczająca, ponieważ mogą istnieć inne białka, które w mechanizmie reakcji krzyżowych (lub inaczej) będą stymulować układ immunologiczny i przez to utrzymywać stan nieszczelności jelitowej. Tak prawdopodobnie jest, jeśli po 3-4 miesiącach stosowania diety wykluczającej gluten, mleko i jajka nie pojawiają się oznaki poprawy. Wtedy konieczna jest dieta niskoantygenowa.

2. Dieta niskoantygenowa

Dieta niskoantygenowa eliminuje produkty, które w różny sposób mogą niekorzystnie wpływać na szczelność bariery jelitowej: nabiał, zboża ogółem, jajka, rośliny strączkowe, w niektórych przypadkach także orzechy i pestki. Co można jeść? Mięso, ryby, drób, owoce, warzywa, kokos, awokado, oliwę, oliwki, słodkie ziemniaki, ewentualnie bulwy yam (pochrzyn) czy banany plantan (gotowane). Ta opcja diety zdaje się dawać największe szanse na poprawę stanu zdrowia, ale trzeba rygorystycznie przestrzegać zaleceń. Dietę stosuje się przez 6-12 miesięcy w zależności od schorzenia. W przypadku istnienia markerów choroby (np. przeciwciał) czy markerów stanu zapalnego po 3 miesiącach sprawdza się, czy miano tych przeciwciał spada, czy zmniejsza się stan zapalny. Czasami efekt terapeutyczny weryfikuje się wyłącznie poprzez subiektywne odczucia pacjenta.

3. Indywidualny program dietetyczny

Trzeci rodzaj diety uszczelniającej jelita ustala się na podstawie pogłębionej diagnostyki reakcji krzyżowych w stosunku do glutenu. Można ją stosować od początku albo jako wychodzenie z diety niskoantygenowej. Najpierw wykonuje się test, który sprawdza, czy organizm reaguje na inne produkty podobnie jak na gluten. Bada się nie tylko przeciwciała IgG, ale też – co nie jest powszechne – IgA. Ten test pomaga ułożyć dietę według indywidualnych reakcji układu immunologicznego, ale zawsze zakłada się, że w 100 proc. nie jest dokładny. Dlatego przez pierwsze 8 tygodni powinno się stosować dietę niskoantygenową, a potem wprowadzać inne produkty na podstawie wyników testu z dużą ostrożnością i obserwować objawy.

To ci się przyda

To ci się przyda

Dieta uszczelniająca jelita - przykładowy dzienny jadłospis

ŚNIADANIE
koktajl owocowy: zmiksuj dojrzałe banany, po 1/2 szklanki truskawek i jagód (mrożonych), garść młodego jarmużu, pół awokado, szklankę mleka kokosowego wzbogaconego w wapń

OBIAD
sałatka z gotowanymi brokułami, czosnkiem, słodkimi ziemniakami, koperkiem, oliwą i łososiem

KOLACJA
kurczak w szpinaku z imbirem, duszone pieczarki z cebulą i szparagami na oliwie, pataty na parze, liście sałaty rzymskiej

Opracowanie: Małgorzata Desmond

Wychodzenie z diety uszczelniającej jelita

Wychodzenie z diety niskoantygenowej po 6 czy 12 miesiącach (w zależności od wyników badań krwi i samopoczucia pacjenta) polega na stopniowym wprowadzaniu pojedynczych produktów (oprócz glutenu) co 3-4 tygodnie i obserwowaniu reakcji organizmu. Po 2 miesiącach można powtórnie wykonać test. Dr Aristo Vojdani, wybitny immunolog, który w latach 80. XX wieku wymyślił wszystkie testy na nietolerancję pokarmową, a teraz je udoskonalił, twierdzi, że jeśli po 12 miesiącach diety eliminacyjnej i po powtórnym wprowadzeniu produktów w teście nadal utrzymują się przeciwciała, produkty te trzeba wykluczyć już na stałe. Sensem diety eliminacyjnej jest wyciszenie stanu zapalnego, który nasila objawy choroby i niszczy stawy. Działanie przeciwzapalne diety polega nie tylko na wykluczeniu produktów, które w niekorzystny sposób stymulują układ immunologiczny, ale też na wprowadzeniu produktów o działaniu przeciwzapalnym.

Warto wiedzieć

Ważne

Lecznicze produkty łagodzące stany zapalne w chorobach reumatycznych

Owoce jagodowe – działają przeciwzapalnie m.in. dzięki obecności katechin i kwercetyny, które blokują aktywację genów odpowiedzialnych za procesy zapalne.

Zielone warzywa liściaste – zawierają wiele fitozwiązków (m.in. karotenoidy, flawonoidy), które działają przeciwzapalnie. Warzywa z rodziny krzyżowych – zawierają glukozynolaty zmniejszające procesy zapalne w organizmie. Ponadto w warzywach kapustnych są izotiocyjaniany, w tym sulforafan, związek o działaniu przeciwzapalnym, który blokuje produkcję enzymu związanego z destrukcją chrząstki stawowej.

Warzywa cebulowate – działają przeciwzapalnie.

Witamina D – uszczelnia białka znajdujące się między enterocytami. Podstawą jest oznaczenie stężenia witaminy D we krwi, bo przy niedoborach tej witaminy, które często występują u osób chorych na schorzenia autoimmunologiczne w większym stopniu niż u reszty społeczeństwa, nieszczelność jelitowa jest nasilona.

Ekstrakt z kurkumy – jak sugerują wstępne badania kliniczne, składnik kurkumy – kurkumina może zmniejszyć objawy reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). W jednym z badań wykazano nawet skuteczniejsze działanie preparatu niż niesterydowych leków przeciwzapalnych już po 8 tygodniach leczenia.

Kwasy omega-3 (EPA i DHA) – zażywanie wysokich dawek tych kwasów (pod kontrolą specjalisty) przy jednoczesnym stosowaniu niektórych niesterydowych leków przeciwzapalnych może skrócić czas trwania sztywności porannej u pacjentów z RZS. Przyjmowanie oleju z ryb pomaga również zmniejszyć dawki niesterydowych leków przeciwzapalnych.

Uwaga! Przyjmowanie ekstraktu z kurkumy i kwasów omega-3 przynosi efekty, gdy przestrzega się zaleceń całej diety.

Ocena: 3.9
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: miesięcznik Zdrowie

Aktualizacja: 19.10.2017

Przedstawione w artykule dane mają jedynie wartość informacyjną i nie mogą zastąpić profesjonalnej porady lekarskiej. Wyniki badań mogą się różnić w zależności od norm stosowanych przez pracownię analityczną wykonującą badanie.

Komentarze (1 - 5 z 5)
Arths, 10.04.2018 15.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
@Mika60 Kolagen jest syntetyzowany endogennie.
 
Arths, 10.04.2018 15.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
▬ Jedną z przyczyn chorób autoimmunologicznych, do których należy m.in. RZS, jest zespół nieszczelnego jelita. ▬ Źródła, literatura, dowody.
 
MonSKw, 09.11.2016 14.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
a które suplementy dr. Ratha polecasz?
 
adeke, 31.12.2015 18.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
przy nieszczelnosci jelit nie mozna jesc bananow niestety, takze zla dieta
 
Mika60, 30.06.2015 14.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
NIESZCZELNE JELITA sa z powodu braku KOLAGENU w pozywieniu. Z kolagenu zbudowane sa TKANKI LACZNE a te lacza wszystkie nasze komorki (jelit, zyl, etc.). Slabe tkanki laczne slabe narzady i nieszczelne jelito, ktore przepuszcza antygeny, niestrawione bialka ......to powoduje odpowiedz autoimmunologiczna naszego organizmu co powoduje ok. 200 chorob autoimmunologicznych, raka, alergie, itd Najlepiej przyswajalnym kolagenem jest rosol gotowany na kosciach (wpisz w gogle: wlasciwosci zdrowotne rosolu na kosciach). I konicznie wit C lewoskretna czyli naturalna. Lub jesli kogos stac suplementy dr Ratha. Waze, zeby zregenerowac TKANKE LACZNA bo to od niej zalezy nasze zdrowie.
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Dieta przy anemii bogata w ŻELAZO - tygodniowy jadłospis Dieta przy anemii bogata w ŻELAZO - tygodniowy jadłospis

Dieta bogata w żelazo jest polecana nie tylko przy anemii - żelaza kobietom nigdy dość. Jego...

więcej

241

Co zrobić, by POZIOM CUKRU wrócił do normy? Co zrobić, by POZIOM CUKRU wrócił do normy?

Do codziennego jadłospisu wprowadź produkty, które obniżają poziom cukru, a wystrzegaj się tych,...

więcej

178

Dna moczanowa: jaką dietę stosować w ataku dny moczanowej Dna moczanowa: jaką dietę stosować w ataku dny moczanowej

Dna moczanowa znana także jako podagra spowodowana jest odkładaniem się kryształków kwasu...

więcej

140

Dieta wątrobowa - jadłospis i zasady. Co jeść, a czego unikać? Dieta wątrobowa - jadłospis i zasady. Co jeść, a czego unikać?

Dieta wątrobowa to dieta, której jadłospis powinien zawierać produkty lekkostrawne, z małą ilością...

więcej

138

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Chcąc osiągnąć rezultaty sylwetkowe na pewno należy przyjrzeć się sposobowi odżywiania. Warto, aby Pani wyliczyła swoje zapotrzebowanie kaloryczne. Może to być z najlepszego wzoru, czyli masa ciała...

Jeśli nie masz bóli brzucha, kolek podwyższonej temperatury, to miejmy nadzieję, że folia się przemieszcza do jelit. Obserwuj więc swój kał bacznie, codziennie. Pasaż jelitowy może trwać nawet...

Grupy wsparcia
data

Maj 25, 2018

świńska tarczyca suplement diety Thyroid TR Thiroyd NDT tajski Naturalne rozwiązanie dla syntetycznych hormonów tarczycy. Potoczna "świnka" jest zdrowa, skuteczna i tania. Mam sprowadzany z Tajlandii suplement diety Thiroyd 1000 tabletek po 60 mg. Sprzedaję po 180zł + 20 zł...

data

Maj 25, 2018

Mnie nad nerwami skutecznie pomaga zapanować extraspazmina. Jak czuję, że jestem na granicy wybuchu, to biorę sobie kapsułeczkę z melisą i kozłkiem i naprawdę jest mi po tym znacznie lżej i czuję się spokojniejsza

data

Maj 14, 2018

Ja robię dietetyk witaminy tu mogę polecić multiwitaminę z molecular project ćwiczenia i być szczęśliwym .pozdro

data

Kwiecień 12, 2018

Witam, zapraszam do poczytania bloga zdrowie-i-uroda.org.pl. Jest to blog o tematyce okołomedycznej, opisuje efekty witaminoterapii oraz podpowiada, jak zregenerować siły po intensywnym wysiłku fizycznym. Strona przedstawia najpopularniejsze zabiegi medycyny estetycznej oraz konsekwencje...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.