PŁASKOSTOPIE u dzieci - jak nie dopuścić do jego rozwoju

Konsultant: Krzysztof Majewski, ortopeda
3 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk

Każde dziecko rodzi się mając tzw. płaskostopie fizjologiczne, które zwykle znika, gdy wraz z rozwojem dziecka mięśnie stóp stopniowo się wzmacniają. Niekiedy jednak ten proces ulega zaburzeniu i u dzieci pojawia się płaskostopie. Jakie są przyczyny pojawienia się płaskostopia u dzieci? Jakie są jego objawy i jak przebiega leczenie?

Płaskostopie czyli platfus to zniekształcenie stopy, które może mieć poważne konsekwencje. Po urodzeniu się dziecka wiotkie więzadła, słabe mięśnie i gruba poduszeczka tłuszczowa pokrywająca podeszwy sprawiają, że stopy niemowlęcia są spłaszczone. Ale wraz z rozwojem dziecka mięśnie stóp stopniowo się wzmacniają. Dzięki temu po wewnętrznej stronie stopy między piętą a paluchem tworzy się charakterystyczne sklepienie podtrzymywane przez mięśnie. Gdy maluch skończy 3–4 lata, jego stopa powinna już być zbudowana prawidłowo. Jednak niekiedy proces ten nie przebiega tak, jak powinien. Mimo upływu czasu łuk jest bardzo niski  albo w ogóle go nie ma. Dochodzi do płaskostopia, nazywanego platfusem. Aby mięśnie mogły rozwijać się prawidłowo, powinny wciąż pracować – dziecko musi cały czas swobodnie poruszać stopami. By zatem było to możliwe, nie wolno ubierać malucha w zbyt ciasne lub obcisłe śpioszki albo skarpetki ani zakładać mu bucików z wąskimi czubkami. Jeśli bowiem niemowlę będzie miało skrępowane stopy, mięśnie zamiast rozwijać się, osłabną i wtedy płaskostopie gotowe! Natomiast warto podczas zabawy czy przewijania połaskotać niemowlę w podeszwy stóp, żeby odruchowo przykurczyło paluszki – jest to znakomita gimnastyka. Płaskie stopy częściej mają te dzieci, które uczyły się chodzić w źle dobranych butach albo – co gorsza – nosiły obuwie odziedziczone po starszym rodzeństwie. Wadzie sprzyja również przekarmianie, ponieważ duży ciężar ciała powoduje deformację stóp.

Nie przegap

Łatwa diagnoza płaskostopia

Płaskostopie rozpoznaje się w 4.-5. roku życia. Jeśli chcesz sprawdzić, czy stopa dziecka rozwinęła się prawidłowo, możesz to łatwo zrobić, oglądając jej odbicie, np. mokry ślad na suchej posadzce albo na piasku. Jeśli ślad nie ma wcięcia pośrodku stopy i przypomina kształtem spód żelazka, malec ma płaskostopie. Można też zrobić test: postaw dziecko na całych stopach na podłodze, następnie poproś, by stanęło na palcach. Jeśli podczas stania na stopach nie ma łuku podłużnego (stopa na całej długości przylega do podłogi), a gdy dziecko stanie na palcach – uwidacznia się, to znaczy, że mięśnie nie rozwinęły się, jak powinny. O platfusie świadczy także chodzenie na wewnętrznych krawędziach stóp. Doskonale widać to na zelówkach oraz obcasach – są bardziej zdarte po wewnętrznej stronie buta niż po zewnętrznej. Jeżeli więc zaobserwujesz coś niepokojącego, wybierz się z dzieckiem do ortopedy.

Ważne

Ważne

Niech samo stanie na nogi

Płaskostopie częściej spotyka się u dzieci, które zbyt szybko stanęły na nóżkach lub nie raczkowały. Lepiej nie nakłaniać malucha do chodzenia, dopóki nie ma na to ochoty. Błędem jest stawianie dziecka w chodziku – w ten sposób obciąża się jeszcze za słabe mięśnie, co może prowadzić do zniekształcenia stóp. Dziecko samo zacznie chodzić, gdy jego układ kostny i mięśniowy będą gotowe.

Wkładki korygujące płaskostopie

Jeśli dziecko skarży się na ból łydek i kolan, ortopeda może zalecić specjalne wkładki. Robi się je dla każdego dziecka indywidualnie, by dokładnie korygowały wadę. Ale trzeba pamiętać, że wkładki pomagają jedynie zachować prawidłowy kształt stopy uzyskany przez ćwiczenia. Wymuszają także jej właściwe obciążenie, dzięki czemu dziecko nie ma bólu nóg. Natomiast nie zastępują gimnastyki. W butach z wkładkami mięśnie mają oparcie, więc nie muszą pracować. Dlatego jeśli dziecko nie będzie ćwiczyło, mięśnie rozleniwią się i płaskostopie się tylko powiększy. Maluch musi nosić wkładki zgodnie z zaleceniem lekarza. Nie wolno kupować gotowych wkładek bez porozumienia z ortopedą.

Ćwiczenia dla dzieci z płaskostopiem

Można wykorzystać do tego sytuacje naturalne, które nie będą dla dziecka dodatkowym obciążeniem. Dobre efekty daje chodzenie boso po miękkim podłożu – trawie, piasku, grubym i puszystym dywanie (chodzenie boso po twardym sprzyja płaskostopiu!). Świetnym ćwiczeniem dla stóp jest też maszerowanie np. po drobnych kamykach albo muszelkach. Dziecko odruchowo podkurcza wtedy palce, utrzymując napięcie mięśni. Jeśli maluch jeździ na rowerze, dobrze jest ustawić siodełko odrobinę za wysoko. Wówczas sięgając czubkami palców do pedałów, zmusi mięśnie stóp do większego wysiłku. Dla 6-, 7-latka korzystne jest chodzenie w drewniakach, ale tak, by nie było słychać stukania. Wtedy bowiem musi przytrzymywać je palcami i w ten sposób gimnastykuje stopy. Warto też nauczyć dziecko kilku ćwiczeń, które wzmacniają mięśnie podbicia, i dopilnować, aby wykonywało je kilka razy dziennie. To bardzo ważne, bo tylko systematyczny i częsty trening przyniesie oczekiwane efekty. Najlepiej robić to w formie wspólnej zabawy. Oto kilka propozycji ćwiczeń:

  • chodzenie na palcach, piętach oraz zewnętrznych krawędziach stóp
  • zwijanie palcami rozłożonej na podłodze tkaniny, np. cienkiego ręcznika czy wstążki, albo posuwanie się po podłodze „chodem gąsienicy” (dziecko ubrane w skarpetki, podkurczając i prostując palce, jak gąsienica posuwa się do przodu do określonego miejsca) - jeśli dzieci jest więcej, można urządzić wyścigi
  • chwytanie palcami stóp drobnych zabawek (np. piłeczek, klocków, plastikowych figurek), podrzucanie ich lub wkładanie do pudełka.

Dobre buty - najlepsza profilaktyka płaskostopia

  • Powinny być ze skóry albo z nieimpregnowanego płótna łączonego ze skórą (na lato i po domu), gdyż zapewniają stopom właściwą wentylację. Plastik oraz inne sztuczne tworzywa nie mają takich właściwości, dlatego sprzyjają poceniu i odparzaniu stóp. Specjaliści nie zalecają też chodzenia w tenisówkach.
  • Podeszwa ma być sprężysta, z miękkiej gumy, grubości 1 cm. Tylko taka amortyzuje wstrząsy i nierówności podłoża. Chroni też stopy przed urazami podczas chodzenia po twardym podłożu.
  • Niezależnie od tego, czy są to buty kryte, czy sandały, powinny mieć sztywny zapiętek trzymający stopę w prawidłowej osi.
  • Przód musi być na tyle szeroki, żeby wszystkie palce mogły się w bucie swobodnie ułożyć, nie zachodząc na siebie.
  • Wewnętrzna wkładka powinna być tak wymodelowana, by odpowiadała naturalnym wypukłościom i wklęsłościom stopy. Bardzo ważne jest wyprofilowanie jej w podbiciu, tzn. od wewnętrznej strony stopy między piętą a miejscem zgięcia palucha. Prawidłowo zbudowana stopa ma tam wgłębienie, które musi opierać się na wymodelowanej podeszwie.
  • Dobrze, żeby miał tzw. obcas Thomasa – po wewnętrznej stronie buta jest bardziej wysunięty do przodu. Tak wyprofilowany obcas wraz ze sztywnym zapiętkiem zapobiegają koślawieniu pięt.
  • Buty maluchów mają być wiązane nad kostką, by utrzymać nogę we właściwym położeniu.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Dobierz idealny rozmiar

Nie kupuj butów na wyrost, zwłaszcza gdy dziecko zaczyna chodzić (musi czuć się w butach pewnie). Stopa nie może „latać”. Najlepiej mierzyć je na stojąco, gdyż stopa pod wpływem ciężaru nieco wydłuża się oraz poszerza. Gdy dziecko stanie, sprawdź, w którym miejscu ma palce i czy może nimi swobodnie poruszać: palce nie powinny dotykać do czubka buta ani być podkurczone. Niedopuszczalne jest kupowanie dziecku obuwia na podstawie „miarki” zrobionej z patyka albo sznurka. Buty dzieci starszych mogą być większe o numer, ale tylko wtedy, gdy są wiązane w kostce.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 01.10.2014

Komentarze (1 - 3 z 3)
Mateusz, 06.05.2015 11.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ludzie, zamiast do ortopedy wybierzcie się z maluchem do fizjoterapeuty! Wizyta u ortopedy kończy się najczęściej dobraniem wkładek (które kształtują stopę w sposób bierny co oznacza, że mięśnie nie rozwijają się tak jak przy np. odpowiednio dobranym zestawie ćwiczeń) lub (o zgrozo!) skierowaniem na zabieg. Co do bierności w kształtowaniu mięśni - wyjaśnię to na zasadzie działania gorsetów ortopedycznych - podtrzymują one tułów zamiast mięśni stworzonych do tego działania, przez co te same mięśnie stają się coraz słabsze. Dobry fizjoterapeuta potrafi zdziałać cuda dlatego polecam tą ścieżkę terapii w płaskostopiu.
 
Dorota, 23.04.2015 06.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam ten sam problem z córką ośmioletnią. Od jednego do drugiego lekarza i sprzeczne informacje... W końcu - wczoraj trafiliśmy do dr. Fatygi z Klinicznego Szpitala Dziecięcego w Lublinie. Konkretnie i diagnoza zabieg operacyjny. Fachowo wyjaśnił co po drodze stało się ze stopami córki. Zdecydowanie polecam wizytę u niego. Córka tez ma ćwiczenia ale na nic sę zdają a dr powiedział, że będzie jeszcze gorzej bez zabiegu.
 
Dorota, 13.04.2015 22.42
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam ! Mam na imię Dorota i mam syna w wieku 13 lat który ma problem ze stopami, a mianowicie z płaskostopiem bo tak stwierdził lekarz... Mimo wkładek ortopedycznych i ćwiczeń nic nie pomogło. A co gorsza zaczęło go pobolewać w okolicy kostek. Co jeszcze można zrobić żeby mu pomóc i czy jest jeszcze nadzieja, że wszystko będzie dobrze? Proszę o pomoc.
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
ŚWINKA - objawy, leczenie, powikłania ŚWINKA - objawy, leczenie, powikłania

Świnka czyli nagminne zapalenie przyusznic, dziecięca choroba zakaźna, na ogół nie jest groźna....

więcej

29072

Ospa wietrzna u niemowląt. Objawy i leczenie ospy wietrznej u niemowląt Ospa wietrzna u niemowląt. Objawy i leczenie ospy wietrznej u niemowląt

Ospa wietrzna u niemowląt zdarza się bardzo rzadko. Na ospę wietrzną narażone są przede wszystkim...

więcej

12256

Bóle wzrostowe , czyli BÓLE MIĘŚNI u dzieci związane ze wzrostem organizmu Bóle wzrostowe , czyli BÓLE MIĘŚNI u dzieci związane ze wzrostem organizmu

Twoje dziecko narzeka na bóle nóżek, czasem nawet budzi się w nocy z tego powodu? Nie denerwuj się....

więcej

14663

ZAPALENIE UCHA środkowego u dzieci: przyczyny, objawy, leczenie ZAPALENIE UCHA środkowego u dzieci: przyczyny, objawy, leczenie

Choć może dotknąć każdego i w każdym wieku, to zapalenie ucha środkowego upodobało sobie dzieci. W...

więcej

23883

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Jeśli mięśniak uwypukla się do jamy macicy i są możliwości techniczne, lepiej jest go usunąć. Jeśli natomiast jama macicy jest prawidłowego kształtu, nie wymaga leczenia.

U trzylatka mowa jest w okresie bardzo intensywnego rozwoju i błędy w wymowie oraz szyku mają prawo się zdarzać. Warto jednak udać się na konsultację logopedyczną, żeby mieć pewność prawidłowego...

Euthyrox może mieć wpływ na masę ciała, ponieważ zwiększa łaknienie. Inaczej mówiąc tyje się od jedzenia. Radzę zwrócić uwagę na dietę.

Grupy wsparcia
data

Maj 26, 2015

Prosze Was, przeciez to jakas sciema. Nie ogladaliscie Ekspres Reporterow. Powiedzieli wszystko od A do Z, ze to klamstwo, a aktorzy sa podstawieni. Ludzie tabletki Wam nie pomoga, trzeba trzymac diete i regularnie cwiczyc, a nie chodzic na skroty:)

data

Maj 26, 2015

Od 3 dni zażywam Green Barley Slim, póki co nie widzę żeby coś kilogramy leciały, no ale to dopiero 3 dzień ;) Dam znać po 2 tygodniach, bo jakoś nie jestem do końca przekonana. Też zażywam Green Barley Slim i będziesz zadowolona. Po 4 tygodniach schudłam 6kg, zdecydowanie mam więcej...

data

Maj 26, 2015

Polecam pożywny środek dietetyczny Fit+ Feelgood, który wspomaga utratę nadmiernych kilogramów. Składa się z 3-składnikowego białka, które buduje suchą masę ciała. Uzupełnione jest ono o włókna prebiotyczne, L-karnitynę i kwasy omega-3, które poprawiają trawienie i redukcję tkanki...

data

Maj 26, 2015

Popieram i potwierdzam na moim przypadku, też długo walczyłam i z pomocą przybyła Pani Ola z http://hh-life.pl/nowe-promocje-cenowe-na-diety-odchudzajace-online/. Polecam szczerze jej opiekę.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.