CIEMIĄCZKA u niemowląt: cała prawda o spojeniach łączących kości czaszki

8 komentarze
Autor: Anna Jaworska, lekarz rodzinny

Przyglądasz się uważnie swemu maleństwu i zapewne zauważyłaś, że noworodek ma na główce coś w rodzaju zagłębień. To ciemiączka, czyli miejsca, w których krawędzie kilku kości sąsiadują ze sobą. Ciemiączka okryte są twardą, wytrzymałą i jednocześnie elastyczną błoną, doskonale ochraniającą mózg.

Obwód głowy dziecka po przygięciu bródki do klatki piersiowej jest duży. Dlatego podczas porodu siłami natury główka toruje drogę na świat reszcie ciała dziecka. Ale podczas tej wędrówki główka jest mocno ściskana. To nie szkodzi dziecku, bo kości czaszki dopasowują się do kształtu kanału rodnego, czasem nawet zachodzą na siebie. Jest to możliwe między innymi właśnie dzięki ciemiączkom. Można więc śmiało uznać, że to sprytny sposób matki natury na bezpieczny poród. Nie martw się, jeśli po wysiłku porodowym główka noworodka nie wygląda idealnie jak u dzieci z okładek poradników. Jeśli lekarz nic niepokojącego nie stwierdza, możesz być spokojna. Wkrótce główka dziecka nabierze ładnego kształtu.

Nie przegap

Ciemiączka trzeba kontrolować

Ciemiączek jest kilka. Ale naprawdę ważne są dwa z nich: przednie i tylne. Podczas każdej wizyty w przychodni lekarz bada główkę dziecka, dotykając ciemiączek. Sprawdza ich wielkość, a także to, czy nie tętnią lub nie są zapadnięte. Częste badanie dotykiem ciemiączek jest ważne, bo zmiany w ich wyglądzie mogą być objawem problemów zdrowotnych. Bardzo ważne jest także, czy ciemiączka nie zarastają zbyt wcześnie.

Ważne

Ważne

Nie jedno, a dwa

- Przednie - największe, kształtem przypomina latawiec lub romb. Można je wyczuć, a często też zobaczyć na czubku główki. W chwili narodzin ma zazwyczaj ok. 2x2 cm wielkości, ale zdarzają się ciemiączka centymetrowe, co wcale nie świadczy o nieprawidłowości.Zmniejsza się wraz ze wzrostem niemowlęcia. Ostatecznie zarasta między 9. a 18. miesiącem.

- Tylne - jest zdecydowanie mniejsze, znajduje się z tyłu główki. Ma kształt trójkąta. Zarasta wcześniej niż przednie – między 6. tygodniem a 4. miesiącem życia dziecka.

Ciemiączko umożliwia diagnozę

Rodzice czasem nazywają ciemiączka „okienkami w głowie”. I jest w tym sporo prawdy. W razie potrzeby, np. po trudnym porodzie, u wcześniaków lub przy podejrzeniu jakichś nieprawidłowości w układzie nerwowym, neurolog może zlecić wykonanie USG przezciemiączkowego. Dzięki temu badaniu lekarz może zajrzeć do wnętrza główki niemowlęcia, aby ocenić jego mózg. USG przezciemiączkowe jest całkowicie bezpieczne, nie boli i trwa nie dłużej niż kilkanaście minut.

Niepokojące zmiany w wyglądzie ciemiączek

Zwykle ciemiączko nie wyróżnia się w żaden szczególny sposób, jego powierzchnia znajduje się na poziomie kości czaszki. Jednak podczas płaczu malca może się napinać i pulsować. Nie ma w tym nic nadzwyczajnego, pod warunkiem że ustępuje to po uspokojeniu dziecka. Jednak pewne zmiany w wyglądzie ciemiączek powinny wzbudzić niepokój. Zgłoś się do lekarza, gdy ciemiączko:

  • pulsuje i uwypukla się w czasie gorączki lub gdy dziecko ma drgawki, bardzo płacze albo jest nienaturalnie spokojne i senne – takie objawy mogą wskazywać na poważną infekcję
  • jest zapadnięte, zwłaszcza w czasie upałów, gorączki, wymiotów, biegunki – taki stan może świadczyć o odwodnieniu, zwłaszcza jeśli jednocześnie malec ma suche śluzówki w buzi i mało siusia.

Ważna wielkość ciemiączek

Lekarz sprawdza wielkość i tempo zarastania ciemiączek, ponieważ dzięki ciemiączkom i szwom czaszki możliwy jest ciągły wzrost główki, co stwarza przestrzeń dla rosnącego mózgu. Zarówno zbyt wczesne, jak i zbyt późne zarastanie ciemiączek powinno budzić pewien niepokój. Jeśli ciemiączka, zwłaszcza przednie, które jest najdłużej wyczuwalne, zamyka się zbyt szybko, może dojść do ograniczenia miejsca dla rosnącego mózgu, a w konsekwencji do wzrostu ciśnienia śródczaszkowego. To poważny stan. Na szczęście, zdarza się to rzadko, a nawet jeśli ciemiączko zarasta zbyt wcześnie, zwykle nic niepokojącego się nie dzieje. Ale zawsze w takim przypadku niezbędna jest wizyta u neurologa (do tego specjalisty potrzebne jest skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu). Warto także wykonać badania gospodarki wapniowo-fosforanowej (najlepiej w poradni chorób metabolicznych – niezbędne jest skierowanie).
Uwaga! Czasem przyczyną przedwczesnego zarastania ciemiączek jest zbyt duża dawka witaminy D. Dlatego jeśli karmisz dziecko mlekiem modyfikowanym (zawiera ono witaminę D), zapytaj lekarza, czy niezbędne jest podawanie dodatkowo tej witaminy. Jeśli dziecko wypija około 800 ml mleka na dobę, a jednocześnie dostaje witaminę D, to prawdopodobnie otrzymuje zbyt dużą jej dawkę. A to sprzyja przedwczesnemu zarastaniu ciemiączek.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 04.05.2011 14:40
moja córeczka ma zarośniete ciemiączko juz ze dwa i pol miesiaca a ma 10 miesiecy... Ale nie matrwię się :D bo obwód głowki jest w normie.. Poza tym zwykle ciemiączko ma wymiary 2x2cm, a moja córeczka miała 1.5x1,5cm .. co oznacza, ze jest mozliwość wcześniejszego zarosniecia:)
Nie zarejestrowany, 25.10.2010 12:01
Bardzo ciekawie sie czyta ten artykul ale nie wyjasnia sprawy kluczowej!!! kiedy ciemiaczko powinno sie zarosnac bo termin "zbyt wczesnie" i "zbyt puzno" brzmia jak hasla w horoskopie, a wlasnie tego chcialem sie dowiedziec z tego artykulu.
 

Jeśli ciemiączko nie zarasta

Także zbyt wolne tempo zarastania ciemiączek powinno skłonić lekarza do poszukania przyczyny. Czasem jednak tak się po prostu dzieje u całkowicie zdrowego malca. W nielicznych przypadkach powodem bywa choroba, np. krzywica (ale wtedy maluszek ma też inne niepokojące objawy). Na szczęście, takie sytuacje zdarzają się bardzo rzadko. Uwaga! Nie można skupiać się wyłącznie na ciemiączku. Nawet jeśli ciemiączko zarasta trochę wcześniej lub później, ale obwód główki maluszka jest cały czas w normie, a dziecko rozwija się prawidłowo, nie ma powodu do niepokoju.

Dotykaj ciemiączek bez obaw

Nie bój się dotykać ciemiączek. Nie omijaj ich podczas mycia, głaskania główki dziecka, smarowania kremem czy czesania – nie ma do tego powodu. Dziecku nic się nie stanie. Ciemiączka są mocne i nie uszkodzą ich zabiegi pielęgnacyjne.

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: Istock Photo

Aktualizacja: 10.03.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Wysypka u dziecka –  przyczyny wysypki, objawy, leczenie Wysypka u dziecka – przyczyny wysypki, objawy, leczenie

Wysypka u niemowlaka może przyjmować różną postać - mogą to być rozmaite krostki, plamki i grudki....

więcej

17145

Pleśniawki u dziecka trzeba leczyć Pleśniawki u dziecka trzeba leczyć

Pleśniawki wyglądają jak resztki mleka, które zostały dziecku w buzi po karmieniu. Ale gdy...

więcej

3559

CIĄŻA BLIŹNIACZA to wyzwanie nie tylko dla przyszłej mamy CIĄŻA BLIŹNIACZA to wyzwanie nie tylko dla przyszłej mamy

Ciąża bliźniacza wymaga szczególnej dbałości ze strony przyszłej matki i opiekującego się nią...

więcej

3188

Bóle wzrostowe , czyli BÓLE MIĘŚNI u dzieci związane ze wzrostem organizmu Bóle wzrostowe , czyli BÓLE MIĘŚNI u dzieci związane ze wzrostem organizmu

Twoje dziecko narzeka na bóle nóżek, czasem nawet budzi się w nocy z tego powodu? Nie denerwuj się....

więcej

4762

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 25, 2014

Gdzieś wyczytałam, że tran pomaga w odchudzaniu. Czy to prawda? Ktoś próbował? Nie wiem czy tran pomaga, wiem że na pewno pomaga siemię lniane, stosuje się mielone całe ziarna np. do posypania kanapek. Siemię zawiera wszystkie kwasy np. CLA które sprzedaje się w tabletkach na...

data

Lipiec 21, 2014

Powiem Ci Małgorzato że miałam bardzo podobną historię, z tą różnicą że nie mam męża, ale to nie istotne,najważniejsze jest to że schudłam 11 kilogramów i to właśnie dzięki slimcea

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 23, 2014

Chciałabym obronić delikatnie kilkudniowej diety. Niektórzy mają problemy metaboliczne i taka dieta "ruszy", potem długotrwały plan żywieniowy i będzie ok. Oczywiście nie jakieś typu kopenhaska, najlepiej opracowana przez lekarza, typu oczyszczająca Dąbrowskiej (mała książeczka dla...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.