Zapłodnienie i pierwszy tydzień życia dziecka w łonie matki

Konsultant:lek. med. Małgorzata Kosmalska-Bylica
28 komentarze
Autor: Beata Pankau

Ludzki zarodek w pierwszym tygodniu życia to "luźny pomysł" na przyszłe istnienie. Jeśli plemnik nie wniknie do komórki jajowej i podział komórkowy nie odbędzie się w ściśle określonym czasie, kolejną szansę na zapłodnienie kobieta otrzyma w następnym cyklu miesiączkowym.

Z pewnością plemnik nie ma łatwego życia. Gdy dostaje się do organizmu kobiety, czeka go morderczy wyścig. Rozpoczyna go ok. 300 mln plemników, ale do ostatniego etapu dociera zaledwie 200. Mozolną drogę pod górę, aż do jajowodów położonych w górnej części dróg rodnych, mogą pokonać tylko najsilniejsze. Zwycięski plemnik spotyka wreszcie komórkę jajową, ale na tym nie kończą się jego problemy. Musi przebić się przez otaczający ją wieniec promienisty, czyli zewnętrzną otoczkę. Kolejną przeszkodą jest osłonka przejrzysta. Do wnętrza komórki jajowej dostanie się dopiero wtedy, kiedy wydrąży sobie w niej kanał. Choć pierwszą barierę może pokonać kilka plemników, to do środka komórki jajowej zwykle dostaje się tylko jeden. Dlatego właśnie pośpiech jest tu wskazany. Z chwilą, gdy jeden z plemników wnika do komórki jajowej, jej otoczka twardnieje i już żaden z depczących mu po witce kolegów, nie ma szans.

Decydujące o płci dziecka chromosomy X, Y

Kiedy plemnik przenika do wnętrza komórki jajowej, jego błona komórkowa łączy się z błoną komórkową jaja. Do środka wnika jedynie główka z jądrem komórkowym. Zarówno w nim, jak i w komórce jajowej są po 23 chromosomy, więc gdy po połączeniu się obu jąder mieszają się także one, w nowym tworze - zwanym zygotą - są 23 pary chromosomów. Za sprawą chromosomów, w momencie zapłodnienia, zapada również decyzja o płci przyszłego dziecka. Jeżeli w wielkim wyścigu zwyciężył plemnik posiadający w swym zestawie chromosom X - będzie dziewczynka; jeśli Y, w łonie kobiety rośnie przyszły mężczyzna.

Zygota zamienia się w morulę

Po zapłodnieniu nowe życie nie dysponuje żadnymi znaczącymi zapasami energii, zarodek przemieszcza się więc jajowodem w dół, w kierunku jamy macicy, w poszukiwaniu żyznego podłoża, które dostarczyłoby mu pokarmu. Jednocześnie zygota dzieli się nieprzerwanie w procesie bruzdkowania. Podział zygoty na dwie pierwsze komórki zachodzi już po ok. 30 godzinach od zapłodnienia. Po 40 - 50 jest ich już 4, po 60 godzinach 7 - 8. Zygota nie zmienia jednocześnie swojej wielkości, ponieważ ogranicza ją, pamiętająca czasy plemnika, osłonka przejrzysta. Dlatego też powstające w jej wnętrzu młodziutkie komórki, nazywane blastomerami, są coraz mniejsze. Po 3 - 4 dniach w jej wnętrzu znajduje się już 12 - 16 blastomerów. Wówczas zygota zmienia swą nazwę. Przypomina z wyglądu owoc morwy, została więc nazwana morulą.

Ważne

Ważne

Gdy komórki blastocysty jeszcze nie mają konkretnej specjalizacji, nazywa się je komórkami macierzystymi zarodka lub pierwotnymi komórkami zarodkowymi. Każda z nich zachowuje zdolność podziału i we właściwych warunkach  oraz po uzyskaniu odpowiednich sygnałów może rozwinąć się w dojrzałą komórkę o określonej budowie i funkcjach.

Zarodek zagnieżdża się w ścianie macicy

W czasie, gdy w kierunku jamy macicy przesuwa się morula, do jej wnętrza, przez zanikającą osłonkę przejrzystą dostaje się płyn pochodzący z jajowodów. Gromadzi się pomiędzy blastomerami, aż wreszcie wypełnia całą przestrzeń wewnątrz moruli. Powstaje w ten sposób pojedyncza jama, zwana jamą blastuli, zaś morula zmienia swą nazwę i staje się odtąd blastocystą. Komórki układają się w zewnętrzną warstwę (z której powstanie łożysko) i wewnętrzną masę komórek tworzącą węzeł zarodkowy. To właśnie z niego rozwinie się człowiek. Około 3 - 4 dnia po zapłodnieniu blastocysta wypada z jajowodu i po kilkudziesięciu godzinach, ok. 5 - 6 dnia, gdy osłonka przejrzysta zanika, osiada gdzieś we wnętrzu jamy macicy. Wyściełająca macicę błona śluzowa, czyli endometrium, jest idealnym miejscem do rozwoju. Blastocysta wczepia się w nią, a proces ten nazywany jest zagnieżdżeniem, czyli implantacją.
Gdy zarodek na dobre zagnieździ się w ścianie macicy, komórki w jego wnętrzu rozpoczynają żmudny proces specjalizacji. Układają się w tzw. listki zarodkowe. Z listka ektodermalnego wykształci się układ nerwowy, skóra i włosy; z endodermalnego - układ pokarmowy wraz z wątrobą, trzustką oraz tarczyca; z listka mezodermalnego powstanie szkielet, tkanka łączna, układ krwionośny, moczowo-płciowy oraz większość mięśni.

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: PhotoSpin

Aktualizacja: 10.03.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
GROŹNE dla płodu CHOROBY ZAKAŹNE i odzwierzęce GROŹNE dla płodu CHOROBY ZAKAŹNE i odzwierzęce

Jeśli przyszła mama złapie katar czy grypę, nie zrobi to krzywdy rozwijającemu się w jej brzuchu...

więcej

2560

Planowanie ciąży: zadbaj o siebie zanim zostaniesz mamą Planowanie ciąży: zadbaj o siebie zanim zostaniesz mamą

Przed ciążą warto o siebie szczególnie zadbać. Na kilka miesięcy przed poczęciem wykonaj niezbędne...

więcej

1392

Co to jest konflikt serologiczny? Co to jest konflikt serologiczny?

Jeśli matka ma krew z czynnikiem Rh-, a ojciec Rh+, może powstać konflikt serologiczny. Wtedy...

więcej

12750

Ciąża pozamaciczna: leczenie farmakologiczne lub usunięcie Ciąża pozamaciczna: leczenie farmakologiczne lub usunięcie

Jeśli podejrzewasz, że jesteś w ciąży, nie odwlekaj wizyty u ginekologa. Zdarza się, że zapłodnione...

więcej

3095

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Napewno warto zrobić tomografię komputerową głowy, żeby sprawdzić czy wszystko jest w porządku. Jeżeli chodzi o ćwiczenia, to oczywiście czytanie i pisanie pomagają, ale bardziej w biernej znajomości...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Wady wymowy można pozbyć się w każdym wieku, jeżeli tylko nie ma przeciwskazań ani ograniczeń w zakresie budowy i funkcjonowania aparatu mowy. Zarówno rotacyzm jak i seplenienie są możliwe do...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 29, 2014

Metalami ciężkimi są też zatruwane niektóre rośliny, zwłaszcza jeśli zbiera się je lu sprzedaje przy drodze. Pomijając już fakt, że są pryskane związkami azotu, podobnymi do tych, które służą do konserwowania wędlin. Teraz niestety w ogóle nie ma całkowicie zdrowego jedzenia, z tego co...

data

Lipiec 29, 2014

podsumowując jakby nie było raczej po nim nie schudniesz, ale widzisz ile pożytku dla organizmu z takiej kapsułki dziennie :) czy wypitej połowy łyżeczki w moim przypadku. A i żadne proszki na odchudzanie też Ci nie pomogą, nawet nie zawracaj sobie nimi głowy, mądra dieta i ćwiczenia i...

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 28, 2014

Sporo osób rekomenduje tą zieloną kawę. Niestety znam osobę, która najpierw schudła po niej dość znacząco, a potem pojawił się efekt jojo. Mało tego, u znajomej pojawiła się też hipoglikemia, zawroty głowy i problemy z ciśnieniem. Myślę, że zakup takiego specyfiku warto skonsultować z...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.