Małowodzie: przyczyny, objawy, leczenie

3 komentarze
Autor: lek. Agnieszka Żalińska

Małowodzie to stan, gdy wód płodowych jest za mało (ich ilość nie przekracza 500 ml). Zwykle małowodzie rozpoznaje się pomiędzy 32. a 36. tygodniem ciąży. Jakie są przyczyny i objawy małowodzia? Czym grozi zbyt mała ilość wód płodowych? Jak przebiega leczenie małowodzia?

Małowodzie (łac. oligohydramnion, ang. oligohydramnios) to stan, w którym objętość płynu owodniowego nie jest wystarczająca. Najczęściej sytuacja ta dotyczy kobiet pomiędzy 32. a 36. tygodniem ciąży. Wówczas orientacyjna ilość wód płodowych nie przekracza 500 ml, co odpowiada 5-6 cm wskaźnika AFI. Dla porównania prawidłowa ilość na tym etapie zaawansowania ciąży oscyluje pomiędzy 500 a 2000 ml. Niemalże ¼ sytuacji małowodzie wynika z przedwczesnego odpływania płynu owodniowego, dlatego wykluczenie tej patologii jest obowiązkowe w procesie diagnostyczno-terapeutycznym.

Czym jest płyn owodniowy?

Płyn owodniowy jest naturalną mieszaniną substancji strojowych pochodzących zarówno od matki, jak i rozwijającego się płodu. Zawiera poza elementami komórkowymi owodni, substancje białkowe, tłuszcze, aktywne enzymy. Wody płodowe podlegają mechanizmom wymiany co odbywa się w takich samych odstępstwach czasowych, co 2 godziny. Mechanizm powstawania płynu owodniowego nie jest do końca poznany, a sama objętość jest ściśle uzależniona od wieku ciążowego. Największa wartość przypada na 30-36 t.c. i następnie sukcesywnie spada wraz ze zbliżaniem się do porodu. Wody płodowe są niezbędne dla prawidłowego rozwoju płodu, dzięki ich obecności jest zachowany jego dobrostan. Są przede wszystkim najbardziej znaczące dla prawidłowego rozwoju układu oddechowego. W związku z tym im wcześniej ilość płynu owodniowego jest zmniejszona, tym gorzej rozwijają się elementy tego układu. Płyn owodniowy zapewnia także doskonałe warunki do zachowania aktywności ruchowej, amortyzuje ruchy wykonywane przez płód.

Kiedy mówimy o małowodziu?

Tak jak zostało nadmienione powyżej prawidłowa objętość płynu owodniowego w trzecim trymestrze ciąży nie powinna przekraczać 2000 ml, ale też nie powinna być mniejsza niż 500 ml. Funkcja wód płodowych jest nieoceniona. Stanowią doskonałą amortyzację dla rozwijającego się dziecka. Ochraniają je przed wstrząsami, uderzeniami czy otarciami powstałymi podczas wykonywania ruchów. Gwarantują także utrzymanie temperatury wewnątrz macicy na stałym poziomie.

Każda pacjentka z podejrzeniem nieprawidłowej ilości płynu owodniowego powinna być pod ścisłym nadzorem. We wczesnym etapie ciąży mała ilość wód płodowych współistnieje z hipotrofią płodu, czyli nieprawidłowym wzrastaniem. Może także wiązać się z niedotlenieniem, co oczywiście znacznie zwiększa śmiertelność okresu okołoporodowego. Błędem w sztuce lekarskiej jest rozpoznanie małowodzia w terminie okołoporodowym, ponieważ w tym okresie fizjologicznie zmniejsza się ilość wód płodowych.

Małowodzie a inne patologie położnicze

Najczęstsze patologie położnicze ze współistniejącym małowodziem:

  • wady układu moczowego, z których najczęstsze to niedrożność na poziomie samej nerki albo dróg wyprowadzających mocz z nerek
  • PROM – przedwczesne pęknięcie pęcherza owodni
  • powikłania ciąży bliźniaczej, TTTS – zespół przetoczenia między płodami
  • nieprawidłowy/zaburzony przepływ matczyno-łożyskowy, który może być konsekwencją nadciśnienia tętniczego czy hipowolemii, czyli zmniejszenia objętości krwi krążącej w obrębie łożyska

Objawy małowodzia

Pierwszym objawem zmniejszonej ilości płynu owodniowego jest zmniejszona wielkość macicy, innymi słowy nie jest ona adekwatna do wieku ciążowego. Zdarza się, że przyszłe mamy obserwują słabszy przyrost masy ciała. Kolejnym bardzo istotnym objawem są słabsze ruchy płodu. Jest to naturalne, gdyż zmniejszona ilość płynu owodniowego ogranicza ruchy dziecka. Pacjentki z małowodziem, w przebiegu odpływania płynu owodniowego odczuwają częstsze poczucie wilgoci, co nakłada obowiązek na częstsze zmiany wkładki.

Leczenie małowodzia

Leczenie zmniejszonej ilości płynu owodniowego początkowo polega na odpowiednim nawodnieniu pacjentki. Dostawa kilku litrów płynu dziennie powinna poprawić sytuację, aczkolwiek nie zawsze. W skrajnych przypadkach rekomendowaną formą postępowania jest amnioinfuzja. Jest to zabieg, który polega na podaży roztworu soli fizjologicznej, która ma imitować płyn owodniowy. Cała procedura odbywa się po uprzednim przygotowaniu pola operacyjnego, pod kontrolą USG. Za pomocą cienkiej igły punkcyjnej przechodzi się do pęcherza płodowego i podaje odpowiednią ilość płynu. Zabieg z reguły powtarza się często, nawet codziennie. Przy pierwszym wkłuciu zakłada się odpowiedni port, który służy do podaży płynu bez konieczności dodatkowego ukłucia. Cewnik wyposażony jest w specjalny filtr bakteriologiczny, który ma na celu ochronę przed infekcjami.

Powikłania małowodzia

Powikłania zmniejszonej ilości płynu owodniowego dotyczą przede wszystkim dziecka. Niestety, ale prawidłowy rozwój może być utrudniony. Zdecydowanie najczęściej pojawiają się różnego rodzaju deformacje, które są wynikiem utrzymywania przymusowej postawy ciała. Zdarza się:

  • stopa końsko-szpotawa
  • przykurcze kończyn
  • płaska twarzoczaszka
  • nieprawidłowy rytm serca, będący konsekwencją obciążenia układu krążenia płodu
  • hipotrofia płodu
  • problemy związane z układem oddechowym

 

W najcięższych sytuacjach pojawia się wewnątrzmaciczne obumarcie płodu.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 12.06.2017

Komentarze (1 - 3 z 3)
anka, 28.07.2013 20.29
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jestem w czternastym tygodniu ciąży, lekarz stwierdził że mam mało wód płodowych, czy są powody do zmartwienia?
 
małgoska, 14.05.2012 17.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jestem w 34 tygodniu ciąży i lekarz stwierdził małowodzie.Na badaniu najpierw wyszło 8 a tydzień póżniej wyszło 6,1 płyn nie odpływa z dzieckiem też jest ok.Więc dlaczego tak się dzieje?
 
gogo, 04.08.2010 10.56
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Bardzo prosze o komentarz do mojego przypadku. Mialam robione badanie USGw 22 tyg +6 dni i wyszlo mi ze wod plodowych jest 9.5 , a podobno norma to 13 cm ( mierzy sie wolne przestrzenie wokolo dziecka). Wczesniej mialam robione badanie wod plodowych i wyszlo dobrze ( chromosomy 46 XX ).Wod nie trace bo lekarz to tez sprawdzal. Co z moim dzieckiem ? Czy wszystko jest ok? Ile procent przemawia za jakimis zaburzeniami ? Prosze o odpowiedz.
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Kiedy najlepiej zrobić test ciążowy? Po jakim czasie po stosunku wykonanie testu ma sens? Kiedy najlepiej zrobić test ciążowy? Po jakim czasie po stosunku wykonanie testu ma sens?

Nie wiesz, czy jesteś w ciąży? Kiedy zrobić test ciążowy? Kupiony w aptece test ciążowy,...

więcej

295

Rozwój płodu: jak rozwija się płód tydzień po tygodniu Rozwój płodu: jak rozwija się płód tydzień po tygodniu

Jakie jest teraz moje dziecko? Jak wygląda, jakie ma narządy, czy coś czuje lub słyszy? – te...

więcej

281

Ból brzucha w ciąży: norma czy powód do niepokoju? Ból brzucha w ciąży: norma czy powód do niepokoju?

Ból brzucha w ciąży to najczęściej objaw prawidłowy. Ból to sygnał, że dziecko rośnie i się...

więcej

210

Luteina (progesteron): hormon ważny w ciąży. Jaką funkcję pełni luteina? Luteina (progesteron): hormon ważny w ciąży. Jaką funkcję pełni luteina?

Luteina to potoczne określenie progesteronu - hormonu płciowego, który jest niezbędny, by doszło do...

więcej

189

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Tak, jest możliwe, aby dziecko miało grupę krwi Rh-, jeżeli rodzice mają grupę RH+.

Niestety, bez pomocy logopedy nie wyćwiczy Pani sama prawidłowej głoski r. Logopeda musi zdiagnozować rodzaj wady (głoska r może mieć różne formy), dobrać odpowiednie ćwiczenia, które będzie Pani...

EllaOne działa tylko w tym cyklu, w którym został przyjęty. W następnym cyklu skuteczność antykoncepcyjna będzie zależała wyłącznie od skuteczność stosowanych tabletek. EllaOne zawiera inhibitor...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.