Dieta w ciąży gdy masz anemię, cukrzycę, nadwagę i niedowagę

Konsultant:dr n. med. Bożena Kowalska, ginekolog położnik
Autor: Małgorzata Uścińska

Chociaż nieraz słyszałaś, że kobieta w ciąży niczego nie musi sobie odmawiać, to wprowadzenie jedzeniowego rygoru i stosowanie odpowiedniej diety bywa czasem konieczne. Dzieje się tak, gdy masz anemię, cukrzycę ciążową, niedowagę lub nadwagę. 

Regularne wizyty u ginekologa, a w razie potrzeby także np. diabetologa (zajmuje się leczeniem cukrzycy), czy dietetyka (nauczy cię kontrolować jadłospis), skrupulatne przeprowadzanie odpowiednich badań, a także trzymanie ścisłej diety – to plan działania dla ciebie. To prawda, że odmawianie sobie różnych pyszności, szczególnie teraz, gdy wciąż czujesz „ssanie w dołku” i masz wrażenie, że mogłabyś jeść nawet za troje, nie jest łatwe. Ale pomyśl: sukces, czyli urodzenie zdrowego dziecka, zależy głównie od ciebie, a ściśle mówiąc – od tego, czy skrupulatnie będziesz przestrzegać diety.

Nie przegap

Anemia w ciąży: dieta bogata w żelazo

Ciągle czujesz się zmęczona, miewasz duszności, suchą skórę i łamliwe włosy? Koniecznie powiedz o tym swojemu ginekologowi, bo prawdopodobnie cierpisz na anemię. Ta choroba krwi przytrafia się kobietom w ciąży często, ponieważ dziecko zabiera dla siebie odżywcze substancje potrzebne mu do budowy własnego organizmu i mamie zostaje ich czasem zbyt mało. Mówiąc obrazowo, podczas anemii dochodzi do „rozcieńczenia” krwi, tzn. szybciej przybywa osocza krwi niż jej cennych elementów (np. hemoglobiny i żelaza). Dlatego w czasie dobrze prowadzonej ciąży lekarz minimum 4–5 razy zleca morfologię krwi, by sprawdzić, czy wszystko jest w porządku.
Niedokrwistość spowodowana brakiem żelaza zdarza się u 30–40 proc. ciężarnych, ponieważ jego zapasy wykorzystuje płód oraz łożysko. Niedobór tego pierwiastka potęgują czasem uporczywe wymioty. Zaniedbana, ciężka niedokrwistość w ciąży może spowodować wady wrodzone dziecka, nieprawidłowy rozwój łożyska i poronienie. Prawdopodobnie będziesz musiała łykać żelazo w tabletkach, np. Ascofer, oraz wprowadzić odpowiednią dietę.

Co jeść? Powinnaś sobie codziennie dostarczyć ok. 40 mg żelaza, dlatego kluczowym elementem twojej diety powinny być pokarmy bogate w ten pierwiastek (mięso wołowe, wątroba drobiowa). Potrzebne są ci też witamina C i B6, bo ułatwiają wchłanianie żelaza (znajdziesz je w cytrusach, papryce, natce pietruszki, owocach dzikiej róży).

Cukrzyca ciążowa: dieta niskowęglowodanowa

Pomyślisz pewnie: przecież właściwie nie jadam słodyczy, w mojej rodzinie nigdy nikt nie chorował na cukrzycę, ja też nie miałam z tym problemów. Dlaczego zatem podczas ciąży mój organizm przestaje tolerować glukozę? Tak naprawdę nie wiadomo. Istnieje wiele hipotez. Jedna z nich mówi, że przyczyną mogą być hormony ciążowe, które zaburzają wytwarzanie insuliny, co powoduje wzrost stężenia glukozy we krwi. Cukrzycy ciężarnych nie towarzyszą spektakularne objawy, dlatego łatwo ją przegapić: trochę bardziej chce się pić, częściej biega się do toalety, swędzi skóra. Ale wszystkie te objawy można sobie wytłumaczyć ciążą. Najczęściej choroba ta wykrywana jest podczas rutynowego badania między 24. a 26. tygodniem ciąży. Zaniedbana cukrzyca zwiększa ryzyko poronienia, a także wystąpienia wad wrodzonych u dziecka (serca, nerek, układu kostnego, mózgu). Powoduje tzw. makrosomię płodu (czyli dziecko jest duże i ciężkie – waży powyżej 4000 g), co grozi urazami okołoporodowymi i zmusza do wykonania cesarskiego cięcia. Cukrzyca ciężarnych to choroba, na powstanie której nie masz wpływu, za to całkowicie odpowiadasz za jej przebieg. Przestrzeganie restrykcyjnej diety niskowęglowodanowej, wielokrotne (7–8 razy dziennie) badania poziomu cukru we krwi, prowadzenie notatek dotyczących codziennego jadłospisu – wszystko to zadania dla przyszłej mamy z cukrzycą.

Co jeść? Trzeba przede wszystkim zrezygnować z białego chleba, bo tam znajduje się najwięcej tzw. jednostek chlebowych (czyli węglowodanów prostych) i zamienić go na pieczywo chrupkie. Z menu wyklucz cukier i słodycze. Sięgaj po chudy twaróg, jogurt light, zupy, drobiowe wędliny, surówki z sałaty, ogórków, pomidorów. Na obiad przygotowuj sobie duszone chude mięso, np. kurczaka w jarzynach z odrobiną ryżu.

Nadwaga: dieta i ćwiczenia

Twój ginekolog alarmuje, że za dużo ważysz? Powinnaś jak najszybciej wprowadzić ruch do swoich codziennych zajęć. Najlepsze na czas ciąży są pływanie, joga i spacery. Nie obejdzie się też bez zmiany diety. Przed ciążą twoje dzienne zapotrzebowanie na kalorie wynosiło ok. 1800 kcal. W pierwszym trymestrze dodatkowe kalorie nie są potrzebne, w kolejnych wystarczy 300–500 kcal dziennie więcej. Pięć niedużych, mądrze skomponowanych posiłków to twój przepis na sukces. Zrezygnuj ze słodyczy, tłustych wędlin i napojów gazowanych. I wypijaj 2–2,5 litra wody dziennie. Warto zdecydować się na te wyrzeczenia, bo nadwaga w ciąży powoduje obrzęki, a także nadciśnienie i cukrzycę. Poród może być trudniejszy, a rany po nacięciu krocza lub po cesarce mogą się gorzej goić. Także karmienie piersią trudniej przebiega u otyłych mam.

Co jeść? Twoja dieta powinna zawierać wszystkie potrzebne tobie i dziecku składniki, ale mieć o 30 proc. kalorii mniej. Wybieraj więc: biały chudy twaróg, drobiowe wędliny, rzodkiewki, brokuły, kalafior, paprykę. Ryby i chude mięsa piecz w folii. Pij koktajle z jogurtu naturalnego i owoców. Często gotuj sobie zupy, ale zamiast śmietany zaprawiaj je jogurtem. Pij wodę mineralną zamiast słodzonych herbat i soków.

Niedowaga: dieta treściwa

Niewielka warstwa tłuszczyku odłożona w twoim ciele jest potrzebna do wytworzenia estrogenów – hormonów, które są niezbędne do zagnieżdżenia się zarodka i utrzymania ciąży. Warto wiedzieć, że niedowaga w ciąży grozi tym, że urodzisz dziecko niedożywione, czyli ze zbyt niską masą urodzeniową (poniżej 2500 g), co grozi wadami rozwojowymi oraz nieprawidłowościami w układzie nerwowym. Niewykluczone też, że twój maluch będzie łatwiej zapadał na infekcje. Jeśli na początku ciąży straciłaś sporo kilogramów z powodu uporczywych wymiotów, teraz powinnaś rozpocząć mądry program odżywiania. Nie znaczy to jednak, że masz rzucić się na słodycze. Twoja dieta ma być bardziej treściwa niż tłusta, tzn. powinna zawierać jak najwięcej składników odżywczych w przeliczeniu na ilość spożywanych kalorii. A co z wagą? Ciężarne z niedowagą muszą zadbać o większy przyrost masy ciała, powinien on wynosić od 12,5 do 18 kg (normalnie powinno się przytyć 11–16 kg).

Co jeść? Postaw na produkty bogate w białko: chude mięso, drób, jajka, mleko i jego przetwory. Ważne dla ciebie i dziecka są też niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Znajdziesz je w tłuszczach roślinnych i tłustych rybach morskich. Codziennie sięgaj po warzywa i owoce.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Purestock

Aktualizacja: 21.12.2011

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Grzybica pochwy w ciąży: upławy i swędzenie to pierwsze jej objawy Grzybica pochwy w ciąży: upławy i swędzenie to pierwsze jej objawy

Grzybica pochwy w ciąży zdarza się dość często, bowiem hormony zmieniają pH pochwy z kwaśnego na...

więcej

9431

Ciąża: niepokojące objawy w ciąży Ciąża: niepokojące objawy w ciąży

Bóle pleców, nudności czy obrzęki nóg to w ciąży dolegliwości dość powszechne i zwykle nie są...

więcej

11525

Tygodniowy jadłospis dla kobiet w ciąży Tygodniowy jadłospis dla kobiet w ciąży

Ciąża nie oznacza, że możesz jeść do woli wszystko to, na co masz ochotę. Liczy się jakość, a nie...

więcej

9218

Pierwsze objawy ciąży: krwawienie implantacyjne nie jest objawem ciąży Pierwsze objawy ciąży: krwawienie implantacyjne nie jest objawem ciąży

Krwawienie implantacyjne (inaczej plamienie implantacyjne) to widoczny, fizjologiczny objaw...

więcej

14366

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Cały proces produkcji i dojrzewania plemników trwa około 3 miesięcy. Na jakość nasienia mają wpływ wszystkie te czynniki, które w tym czasie działają, a więc wszelkiego typu używki (najgorsze jest...

Grupy wsparcia
data

Sierpień 31, 2014

Tabletki same w sobie nie odchudzają (były kiedyś takie, kt. odchudzały na receptę ale je wycofano, bo siały spustoszenie w organiźmie) Tabletki (niektóre) wspomagają proces odchudzanie np. poprzez zawartość chromu, kt. ogranicza nasze łaknienie na słodycze. Ważne,żęb zaczynając...

data

Sierpień 31, 2014

no muszę przyznać że Aqua Slim działa, warto było w niego zainwestować:)

data

Sierpień 31, 2014

Taka szybka utrata wagi nie jest oznaką zdrowia (przy założeniu, że dieta była rozsądna). Lepiej przebadać się w kierunku wykluczenia choroby nowotworowej, która zazwyczaj powoduje nagłą i niekontrolowaną utratę wagi. Życzę negatywnych wyników badań.

data

Sierpień 30, 2014

a ja schudłam 10kg w baaardzo krótkim czasie (z 62 na 52kg po dwójce dzieci, jako panna zawsze miałam 55kg) tak: 1. rano śniadanie bez węglowodanów (np. jajecznica bez chleba, parówki bez chleba, mozarella z pomidorami, jaja gotowane bez chleba itp) + herbata bez cukru 2. około południa...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.