Choroba hemolityczna z konfliktem serologicznym - objawy i leczenie

Konsultant: dr Krzysztof Dynowski, ginekolog endokrynolog
109 komentarze
Autor: Dorota Radomska, Monika Majewska

Choroba hemolityczna to powikłanie związane z konfliktem serologicznym. Pierwsze dziecko z konfliktu serologicznego zwykle jest bezpieczne, ale kolejnym grożą poważne problemy - choroba hemolityczna noworodków. Dlatego każdy, kto chce mieć dziecko, powinien wykonać proste badanie określające grupę krwi i czynnik Rh. Jeśli kobieta ma Rh-, a jej partner Rh+, ciąża musi być pod specjalnym nadzorem.

Choroba hemolityczna jest związana z konfliktem serologicznym. O tym ostatnim można mówić wtedy, gdy matka ma Rh-, a ojciec Rh+, i właśnie po nim dziecko odziedziczy krew. Wówczas do krwiobiegu kobiety z ujemnym Rh mogą dostać się "dodatnie" krwinki dziecka. Zaprotestuje wtedy układ odpornościowy matki: uzna krwinki płodu za "obce" (podobnie jak bakterie, które przedostają się z zewnątrz do organizmu) i potraktuje je jak intruza. Zaczną wytwarzać się przeciwciała, które będą niszczyły krwinki dziecka.

Na szczęście problem ten raczej nie występuje w pierwszej ciąży. Dlaczego? Ponieważ "wymieszanie" krwi matki i dziecka, a tym samym uruchomienie produkcji przeciwciał, możliwe jest tylko w czasie porodu, gdy łożysko oddziela się od ściany macicy.

Choroba hemolityczna - przyczyny

Pierwsze dziecko urodzone z konfliktu zwykle jest bezpieczne. Ale gdy kobieta po raz kolejny zachodzi w ciążę (i dziecko także dziedziczy po ojcu Rh+), wytworzone w jej organizmie przeciwciała uaktywniają się. Dostają się przez łożysko do krwiobiegu płodu i uszkadzają jego czerwone ciałka krwi - to choroba hemolityczna noworodka.

W lżejszych przypadkach choroba hemolityczna noworodka powoduje niewielką niedokrwistość, a w poważniejszych - nawet śmierć dziecka w łonie matki czy nasiloną żółtaczkę poporodową z powiększeniem wątroby i śledziony.

Jeśli poziom przeciwciał zagraża dziecku, można mu przetoczyć krew przez pępowinę jeszcze w łonie matki. Częściej jednak wykonuje się u dziecka tzw. przetoczenia wymienne krwi przez pępowinę zaraz po urodzeniu. Taka sytuacja ma miejsce, gdy poziom bilirubiny u noworodka przekracza 150 mg na litr krwi.

Nie przegap

Choroba hemolityczna - objawy

  • Choroba hemolityczna przebiegająca z anemią

W przebiegu tej najłagodniejszej postaci choroby hemolitycznej dochodzi do zniszczenia krwinek dziecka, czego skutkiem jest anemia. Może mieć również powiększoną wątrobę i śledzionę. Wówczas choroba nie zagraża jego życiu.

  • Choroba hemolityczna przebiegająca z żółtaczką

W pierwszym dniu po porodzie pojawia się żółtaczka (ta fizjologiczna pojawia się nie wcześniej niż w drugiej dobie życia). Z badań krwi wynika, że poziom bilirubiny, barwnika odpowiedzialnego za żółte zabarwienie skóry, jest bardzo wysoki. W nadmiarze jest on toksyczny dla mózgu dziecka, w związku z tym ta postać choroby zagraża jego zdrowiu (może dojść do zaburzeń psychicznych, rozwoju padaczki, problemów z mową), a nawet życiu. Objawami towarzyszącymi są drgawki i wzmożone napięcie mięśniowe.

  • Choroba hemolityczna przebiegająca z uogólnionym obrzękiem płodu

To najcięższa postać choroby, w przebiegu której dochodzi do zaburzeń krążenia u dziecka i przepuszczalności naczyń. Płyn z naczyń dostaje się do sąsiednich tkanek, powodując rozwój zagrażających jego życiu obrzęków.

Choroba hemolityczna – diagnoza

Wstępną diagnostykę wykonuje się już na początku każdej ciąży. Wówczas lekarz zleca badanie, którego celem jest oznaczenie grupy krwi matki i miana przeciwciał.

Drugi etap diagnostyki choroby hemolitycznej polega na wykonaniu morfologii płodu. Poza tym ocenia się parametr maksymalnej prędkości przepływu krwi przez tętnicę środkową mózgu płodu.

Trzeci i ostatni etap diagnostyki to badania biochemiczne i serologiczne dziecka, które wykonuje się po jego urodzeniu.

Choroba hemolityczna – leczenie

W czasie ciąży lekarz może zdecydować o wewnątrzmacicznym przetaczaniu krwi niewrażliwej na działanie matczynych przeciwciał. Natomiast po porodzie stosuje się fototerapię w celu obniżenia stężenia bilirubiny. W ciężkich przypadkach konieczna jest  transfuzja wymienna krwi przez pępowinę zaraz po urodzeniu.

Jak zapobiec konfliktowi serologicznemu?

Jeśli kobieta ciężarna ma krew Rh-, powinna oprócz rutynowych kontroli badać krew na obecność przeciwciał w osoczu. Żeby zapobiec konfliktowi serologicznemu, kobiecie o krwi Rh- podaje się w ciągu 72 godzin po każdym porodzie (lub poronieniu) specjalną immunoglobulinę (anty-D), która blokuje wytwarzanie przeciwciał. Dzięki temu kolejne dziecko będzie bezpieczne w brzuchu matki.

Konflikt serologiczny: obejrzyj film

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 25.05.2015

Komentarze (1 - 10 z 109)
ryffka, 18.05.2016 14.52
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Rzeczywiście nie każdy lekarz o tym informuje ale przy ryzyku wystąpienia konfliktu szczepionkę podać można w 28 tygodniu ciąży. U nas niestety płacimy za to same, no i czasami trzeba się upomnieć. Koszt to około 400 złotych
 
jabasia, 18.05.2016 10.46
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Tez mi sie to wlasnie obilo o uszy. Moja kuzynka musiala chyba prosic o taki zastrzyk lekarza bo sam nie wyszedl z propozycja ale u nas z tego co wiem tez jest taka opcja
 
daneczka, 17.05.2016 11.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
a jak to właściwie jest z tym podawaniem przeciwciał jeszcze w trakcie trwania ciąży? Widzę że o tym nie piszecie ale słyszałam od koleżanki mieszkającej w Niemczech że u nich właśnie tak się robi i że jest to nalepsza opcja profilaktyki
 
ewwcia, 23.03.2015 21.02
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Hej, my z chłopakiem mamy konflikt seroly,ja ogicznmam rh 0- o mój chłopak mam rh 0+ to była moja piersz ciąza i miałam czes ewa dobrze dalej mnie boli jutro marek mnie zapisał do lekarza jeden kolega jego zona tez miała i została kro i była zagrozona i poroniła jak zajdę w ciąze drui raz do bede szczegulną po ochroną przez lekarza zeby zasc nie poroniła
 
goska, 17.07.2014 03.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Hej, my z mężem mamy konflikt serologiczny, urodziłam 2 zdrowe córki, jedna ma już 17 lat a druga 13. Obecnie jestem w 3 ciąży. Wszystko jest ok. Najlepiej się nie stresować i polecić wszystko Bogu. On jest jedynym lekarzem, od którego wszystko pochodzi.
 
monika, 06.09.2013 10.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Z mężem mielismy konflikt serologiczny...a urodziłam śliczną,zdrową dziewczynke:)
 
karolcia, 07.07.2013 11.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Właśnie jestem w 3ciej ciąży, mam zdrowego 4 letniego synka a teraz oczekuję córeczki. W międzyczasie było poronienie ale to pond 3 lata temu. Zaszłam w ciążę tuż po urodzeniu synka, więc nie gra roli płeć dziecka przy konflikcie, ponieważ sama mam ujemną grupę krwi, a tata ma dodatnią.
 
Ewa, 14.05.2013 22.04
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jak najbardziej przy konflikcie mozna miec dziewczynke :) Jestem tego najlepszym przykladem
 
aga, 31.01.2013 19.27
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
hej. czy to prawda, że jeśli między małżonkami występuje konflikt serologiczny to nie można urodzić dziewczynki?
 
Iwett, 07.05.2012 19.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam grupę ARh- a mąż ARh+. Urodziłam córkę prawie 7,5 roku temu. Po porodzie dostałam zastrzyk. Na domiar złego mam chorą tarczycę ( hashimoto) . Chcemy starać się o rodzeństwo dla naszej córki ale mamy obawy czy drugie dziecko może urodzić się chore ? jakie istnieje zagrożenie dla dziecka? pomóżcie :-(
 
następne »
strona 1 z 11
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Kiedy najlepiej zrobić test ciążowy? Po jakim czasie po stosunku wykonanie testu na sens? Kiedy najlepiej zrobić test ciążowy? Po jakim czasie po stosunku wykonanie testu na sens?

Nie wiesz, czy jesteś w ciąży? Kiedy zrobić test ciążowy? Kupiony w aptece test ciążowy,...

więcej

54442

Ból brzucha w ciąży: norma czy powód do niepokoju? Ból brzucha w ciąży: norma czy powód do niepokoju?

Ból brzucha w ciąży to najczęściej objaw prawidłowy. Ból to sygnał, że dziecko rośnie i się...

więcej

31347

Co to jest konflikt serologiczny? Co to jest konflikt serologiczny?

Konflikt serologiczny może się pojawić, gdy matka ma krew z czynnikiem Rh-, a ojciec Rh+. Wtedy...

więcej

28356

Rozwój płodu: jak rozwija się płód tydzień po tygodniu Rozwój płodu: jak rozwija się płód tydzień po tygodniu

Jakie jest teraz moje dziecko? Jak wygląda, jakie ma narządy, czy coś czuje lub słyszy? – te...

więcej

27120

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Z uwagi na to, że wirusy HPV wywołujące kłykciny mogą samoistnie zanikać, zaleca się współżycie z użyciem prezerwatywy.

Żeby postawić diagnozę, potrzebowałabym jeszcze wielu dodatkowych informacji, m.in. takich, czy są podstawy do tego, czy rzeczywiście mogą to być zaburzenia na tle nerwowym, ponieważ rzeczywiście...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.