Uwagi o użytkowaniu sprzętu do pomiaru ciśnienia krwi

uwagi

Osłuchiwanie tonów przy pomiarze ciśnienia powinno odbywać się za pomocą lejka lub mikrofonu ze specjalnym filtrem, gdyż umożliwia to dokładniejsze oznaczenie ciśnienia rozkurczowego. Jednak w praktyce codziennej najczęściej używane są stetoskopy z membraną, łatwiejsze w obsłudze i bardziej rozpowszechnione. W literaturze można też spotkać głosy zwolenników osłuchiwania tonów Korotkowa przy użyciu lejka. Manometry używane do pomiary ciśnienia krwi odzwierciedlają ciśnienie w mankiecie. Manometry rtęciowe, bardziej powszechne w szpitalach, mają zwykle skalę od 0 do 300 mmHg, z podziałką co 2 mmHg i opisem cyfrowym co 10 mmHg. Niekiedy dostępne są manometry ze skalą do 260 mmHg. Zbiornik rtęci powinien był wypełniony, a menisk poziomu rtęci na wysokości zera w kolumnie szklanej. Rtęć powinna w trakcie napełniania mankietu powietrzem podnosić się swobodnie do góry. Słupek rtęci nie może zawierać pęcherzyków powietrza, ponieważ utrudniają one ruch cieczy. W czasie pomiaru kolumna rtęci powinna być w pozycji pionowej, a po zakończeniu pomiaru zbiornik rtęci należy zamknąć. Dopiero wtedy można zamykać pokrywę manometru, na której umieszczona jest szklana kolumna. W wypadku manometrów aneroidowych ważne jest przechowywanie ich w warunkach zabezpieczających te aparaty przed wstrząsami i upadkami, w następstwie których mogłoby dochodzić do rozkalibrowania. Przed pomiarem należy sprawdzić, czy wskazanie spoczynkowe wynosi zero. Aparaty aneroidowe powinny być kalibrowane względem aparatów rtęciowych nie rzadziej niż co 6 miesięcy. Ważną częścią aparatu do pomiaru ciśnienia krwi jest mankiet, którego długość i szerokość powinna być dostosowana do poszczególnych grup wiekowych. Tabela . Wymiary mankietu dla różnych grup wiekowych pacjentów (wg Perloff i wsp., zmodyfikowane)

grupa szer. mankietu długość mankietu obwód ramienia

Noworodki 3 cm 6 cm < 6 cm

Niemowlęta 5 15 6 – 15

Dzieci 8 21 16 -21

Dorośli

drobnej bud. 10 24 22 -26

dorośli norm.

budowy 13 30 27 -34

dorośli mocnej

budowy 16 38 35 -44

dorośli

b.mocnej bud. 20 42 45 -52

Dostępność mankietów o różnej szerokości nie jest powszechna. Wynika to z nieświadomości, że niewłaściwy mankiet może fałszować wynik pomiaru. Drugą przeszkoda jest wysoki koszt szerszych mankietów, przekraczających niekiedy koszt aparatu.

Wytyczne Unii Europejskiej, odnoszące się wprawdzie nie do codziennej praktyki, ale do prób klinicznych mających na celu wykrywanie czynników ryzyka, zalecają posiadanie 3-4 mankietów o różnych wymiarach. W wytycznych tych można spotkać zalecenie, aby wybór mankietu był poprzedzony zmierzeniem obwodu ramienia w jego najszerszym miejscu.

W literaturze spotyka się zalecenia dotyczące wymiarów mankietów nieco różniące się między sobą, zwykle o kilka centymetrów. W szóstym i obecnie obowiązującym „Human Blood Pressure Determination by Sphygmomanometry” można spotkać wytyczne ogólnej natury, aby szerokość gumowej części mankietu stanowiła 40% obwodu ramienia, długość zaś – przynajmniej 80% obwodu ramienia.