Aparaty oscylometryczne do pomiaru ciśnienia krwi

oscylometria

Metoda oscylometrii została odkryta około 1800 r., ale aparaty do pomiaru ciśnienia krwi tą metodą pojawiły się dopiero w 1976 r. Najczęściej są to aparaty działające automatycznie lub półautomatycznie. Metoda opiera się na wykrywaniu oscylacji ściany tętnicy, towarzyszących wypuszczaniu powietrza z mankietu. Oscylacje pojawiają się na poziomie ciśnienia skurczowego i osiągają największą amplitudę przy średniej wartości ciśnienia. Ciśnienie skurczowe w aparatach oscylometrycznych oznaczane jest dokładnie, natomiast ciśnienie rozkurczowe – określane jako pochodna z ciśnienia skurczowego i ciśnienia średniego – nie jest wynikiem pomiaru bezpośredniego, lecz wyliczane wg algorytmu.

Wątpliwości w kwestii dokładności pomiarów metodą oscylometryczną nasilają się w odniesieniu do aparatów, których mankiety mocowane są na przegubie ręki lub na palcu. Niewielkie przemieszczenia mankietu powodują znaczne różnice w odczytach ciśnienia krwi. Dodatkowo na duży rozrzut odczytu ciśnienia oznaczanego za pomocą mankietu umieszczanego na palcu wpływa znaczna zmienność przepływu krwi przez skórę palców. Zmienność ta jest spowodowana dużą aktywnością anastomoz tętniczo-żylnych znajdujących się w skórze palców.

Zwolennicy pomiaru ciśnienia opartego na metodzie oscylometrycznej podkreślają, że może ona być stosowana w hałasie oraz u osób z występująca tzw. przerwą osłuchową podczas pomiaru ciśnienia, gdy metoda osłuchowa zawodzi. Metoda oscylometryczna jest bardziej przydatna u osób z krążeniem hiperkinetycznym (nadczynność tarczycy, ciąża, stany gorączkowe, duży wysiłek fizyczny) – tony Korotkowa są słyszalne w takich przypadkach aż do zera – oraz u osób bardzo otyłych, gdy tony są bardzo ciche. Nie należy natomiast stosować metody oscylometrycznej u pacjentów z zaburzeniami rytmu, a w szczególności z migotaniem przedsionków z szybką czynnością komór, ponieważ znaczna zmienność fali tętna powoduje, że pomiar jest niewiarygodny.

Niekiedy do pomiaru ciśnienia krwi jest wykorzystywana metoda dopplerowska. Ma ona zastosowanie w odniesieniu do niemowląt lub przypadków, gdy słyszalność tonów jest znacznie osłabiona.

Od około 10 lat dostępne są na rynku aparaty do mierzenia ciśnienia wykorzystujące metodę oscylometryczną i osłuchową jednocześnie. Zdaniem Imai Y. i wsp., którzy testowali wiarygodność pomiarów dokonywanych aparatami A&D TM 2421 wykorzystującymi te dwie metody, dostarczają one dokładnych wyników zarówno w odniesieniu do ciśnienia skurczowego, jak i rozkurczowego. Podobną opinię dotyczącą dokładności wyników dla ciśnienia skurczowego i rozkurczowego mierzonego metodą hybrydową przedstawili w 2000 roku B. Keavney i wsp..